شرح سی فصل

● شرح سی فصل / هیئت / فارسی š.-e sī fasl ؟ کاشغری، محمد بن محمد، - 705 قمری kāšqarī, mohammad ebn-e mohammad (- 1306) وابسته به: المختصر فی معرفة التقاویم = ثلاثون فصل = سی فصل = مختصر در معرفت تقویم؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672) تاریخ تألیف: 710ق متن از خواجه نصیر الدین طوسی. تحریر تازه از محمد بن محمد کاشغری که گویا در 710ق بدین کار پرداخته است. در دیباچه می‌گوید که کار خواجه را نسبت به افهام جمعی از مبتدیان و قومی از معلمان، موقوف بر تحریر جداول و دوایر یافته و آن را تحریر و تهذیب کرده است. پس از دیباچه فهرست سی فصل را آورده است (احمد منزوی) ظاهراً باید غیر از محمد بن محمد بن رشید بن علی سدید الدین کاشغری حنفی نزیل مدینه منوره (- 705ق) مؤلف تاج السعادة و طلبة الطلبه و مجمع الغرائب و مختصر اسد الغابه و منية المصلی باشد، چون در فصل بیست و دوم آمده است: «و محرر جداول و مصور دوایر این کتاب در سال ششصد و هشتاد و یک یزدجردی که مطابق سنه عشر و سبعمایه هجری بود اوجات کواکب شش گانه را بر موجب اصول زیج خانی استخراج کرد حاصل آمد برین تفصیل...». آغاز: شکر بیحد و غایت و سپاس بیعد و نهایت نثار بارگاه جلال و درگاه کمال پادشاهی باد که مبدع دل و جانست. انجام: و ما درین مختصر برین اختصار کردیم پس اگر کسی زیاده ازین خواهد بدیکر کتب این علم رجوع کند. [دنا 770/6 (11 نسخه)؛ مدرس رضوی 394؛ کشف الظنون 1010/2؛ نسخه‌های منزوی 314؛ فهرستواره منزوی 2976/4]