شرح سقط الزند

● شرح سقط الزند = ضوء السقط = ضوء سقط الزند / ادبيات / عربی š.-u siqṭ-iz zand = ḍaw’-us siqṭ = ḍaw’-u siqṭ-iz zand خطیب تبریزی، یحیی بن علی، 421 - 502 قمری xaṭīb-e tabrīzī, yahyā ben ‘alī (1031 - 1109) وابسته به: سقط الزند = دیوان ابوالعلاء؛ ابوالعلاء معری، احمد بن عبدالله (363-449) شرحی است از خطیب تبریزی شاگرد ابوالعلاء معری بر سقط الزند او. ابوالعلاء اشعارش را در مجموعه‌ای به نام «سقط الزند» گردآوری کرده و مؤلف این اشعار را در نزد وی تلمذ نموده و این کتاب را در توضیح معانی «سقط الزند» به گونه‌ای مختصر جمع آوری کرده و در مواردی نادر استشهاد به بعضی از اشعار دیگران نموده است. مؤلف می‌گوید من به نزد احمد بن سلیمان تنوخی معری (ابوالعلا معری) حاضر می‌شدم و به نزد او کتب لغات و ادب می‌خواندم. او کتاب‌های خود را نیز به من می‌آموخت ولی همواره از تعلیم کتاب سقط الزند خود ابا می‌داشت تا آنکه ایام چندی گذشت و من از او به دور افتادم پس چند کس که از علاقه‌مندان کار ابوالعلاء بودند از من خواستند که از او بخواهم تا او به شرح این دیوان بایستد. او از مستملی خواست تا بدین کار دست یازد. مستملی آن‌طور که باید و شاید نتوانست مشکلات را باز گشاید به ناچار خیلی از معضلات را فرو گذاشت. پس به خواهش عده‌ای از اهل ادب من دامن به شرح بستم و به رفع مشکلات نشستم. حاصل کارم این شرح شد. آغاز: بسمله. الحمد لله حمد الشاكرين و صلواته على سيدنا محمد النبی و آله الطاهرين. و بعد فانی لما حضرت ابالعلا احمد بن عبدالله بن سليمان التنوخی المعرى رحمه الله قرات عليه كثيرا من كتب اللغه و من تصانيفه فرايته يكره ان يقرء عليه شعره في صباه الملقب بسقط الزند و كان يغير الكلمه منه بعد الكلمه اذا قرات عليه ... ثم اتفق بعد مفارقتی ایاه ان بعض اهل الادب ساله ان يشرح له ما يشكل عليه من سقط الزند ... و هذا اول شعره و ما ... ؟ به خاطره فشبهه بذلك و ما املاه فيه سماه ضوء السقط ... چاپ: حلب، دار القلم العربى، تحقیق فخرالدین قباوه [دنا 768/6 (7 نسخه)؛ الاوقاف العامة موصل 108/4]