شرح سبع مقالات

● شرح سبع مقالات / ریاضیات / عربی š.-u sab‘-i maqālāt نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) شارح می‌گوید علم مخروطات از علوم دقیقه و از امهات و مشکلات هندسه است. ابلونیوس (=آپولونیوس) در این زمینه کار کرد و هشت مقاله در آن فراهم آورد ولی بر اثر استنساخ‌های غلط و مشکل بودن مطلب اغلاط بی‌شمار به آن راه یافت تا آنکه اوطوقیوس چهار مقاله نخستین آن را بعدها تصحیح کرد و پس از تصحیح در دسترس عموم گذارد ولی باز بعد از او اغلاط بسیار به آن راه جست تا آنکه هفت مقاله آن به دست من افتاد. من بر آن شدم که به ترجمه آن دست یازم ولی بر اثر غلط‌های بسیار امکان آن حاصل نگشت. به ناچار کتاب را به حسن بن موسی سپردم او پس از مدتی کار و نگرش مقاله‌ای در این زمینه برحمت ایزدی پیوست و بعد از او احمد بن موسی در تعقیب بر آمد و با زحمت زیاد هفت مقاله آن را تنقیح کرد که از این هفت مقاله چهار مقاله آن ترجمه احمد بن موسی هلال بن ابی هلال حمصی و سه مقاله دیگر ترجمه ثابت بن قره حرانی است. من این هفت مقاله را که پس از ترجمه احمد بن موسی تنقیح کرده است با اضافات در صور و اشکال و حفظ ترتیب چهار مقاله بر ترتیب اوطوقیوس و سه مقاله بر ترتیب ابولونیوس در این کتاب آوردم به اضافه صدری که اپولونیوس به آن اضافه کرده است. (عبدالله انوار) در شرح احوال و آثار خواجه از «المقالات الست» یاد شده که جرجی زیدان در آداب اللغة العربية و زرکلی در الاعلام آن را از مؤلفات خواجه دانسته‌اند ولی توضیحی بیشتر نداده و از آن نسخه‌ای نیافتم ولی از شرح سبع مقالات سخنی نیامده است.