شرح الرسالة الوضعیة العضدیة

● شرح الرسالة الوضعیة العضدیة / بلاغت / عربی š.-ur r.-il waḍ‘iyyat-il ‘aḍudīyya لیثی سمرقندی، ابو القاسم بن ابی بکر، - 888 ؟ قمری laysī samarqandī, ab-ol-qāsem ebn-e abī-bakr (- 1484) وابسته به: الرسالة الوضعیة = الرسالة العضدیة = رسالة فی الوضع؛ عضدالدین ایجی، عبدالرحمن بن احمد (700-756) تاریخ تألیف: شعبان 888ق شرحی است مزجی از ابوالقاسم ابن ابوبکر نسفی لیثی سمرقندی از رجال نیمه دوم قرن نهم بر رساله وضعیه از تصانیف بسیار موجز قاضی عضدالدین ایجی از فضلای معروف عصر آل مظفر. مؤلف آن را به ذیل بدون خطبه‌ای که خود او علی حده به‌جهت تکمیل فایده در ضبط معانی و متعلقات استعارات نوشته بوده (در شعبان سنه 888) در سه «عقد» مذیل کرده: 1. انواع مجاز مشتمل بر شش فریده؛ 2. تحقیق معنی استعاره بالکنایه در چهار فریده؛ 3. تحقیق قرینه استعاره بالکنایه در پنج فریده. این ذیل آغازش چنین است: «تذییل فی ضبط معانی الاستعارات و ما یتعلق بها و هو مشتمل علی ثلثة عقود» و ختامش چنین: «و الترشیح قوة الاختصاص بالمشبه به فایهما اقوی اختصاصا و تعلقاته فهو القرینه و ما هو سواه الترشیح». (غلامعلی عرفانیان) آغاز: سبحان من انطق بذکره اللسان تسبیحا و تهلیلا و فصل الانسان علی کثیر من خلقه تفصیلا ... جلت اسمائه عن ان تعرضها ... ثم الصلوه علی المشتق من مصدر الکرم و السماحه العلم فی جنس الفصاحه و البلاغه محمد المنوط برسالته ... انجام: الوضع علی الوجوه المعتبره فی الاقسام و لنقصر فی شرح هذه الرساله علی هذا القدر من الکلام ... ما افتقر الانسان فی تعریف ما فی ضمیره الی البیان. چاپ: آستانه، دار الطباعة، 22ص، 1267ق. [کشف الظنون 898/1؛ اعلام زرکلی 173/5؛ معجم المطبوعات العربیه 1045/1؛ الاوقاف العامة موصل 245/2 و 246 و 157/3]