نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الرسالة الوجودية

š.-ur r.-il wujūdīyya
4 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/39861
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #39861
پدیدآور / مؤلف: اسدالله
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 19، ص 817
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح الوجود و الماهية (š.-ul wujū wa-l māhīyya)
اثر مرتبط / وابسته به: وجودية؛ جامی، عبدالرحمن بن احمد (817-898ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مزجی است بر رساله «الوجود و الماهية» عبدالرحمن جامی. در این شرح مطالب متن توضیح داده شده و مطالبی که شارح به تعقل و تأمل دریافته افزوده شده است. نام یاد شده به عنوان شارح، به نظر نمی‌رسد صحیح باشد و گمان می‌رود به عنوان نعت در جمله: «يقول المتمسک بحبل الوصى اسداله هذه فوائد ...» برای کلمه «الوصی» آمده است. در فهرست کتابخانه اهدایی آیت الله سید محمد مشکوة به دانشگاه تهران نسخه دیگری از این رساله، گزارش شده که بر اساس اطلاعات داده شده از آن نسخه، و از حواشی آن، شارح باید از پیروان مکتب «دشتکی‌ها» و صاحب یکی از رساله‌های «الحاکمات بین الطبقات» (یعنی طبقات الصدرية و الجلالية) بوده باشد. نکته دیگر اینکه بعضی از کتاب‌پژوهان معاصر، شارح را «ملا اسدالله مشهدی» دانسته‌اند، با توجه به تاریخ نسخه مرعشی که 956ق است و تاریخ زندگانی آن عالم که کتابخانه خود را در تاریخ 1067ق وقف آستان قدس رضوی نموده است، سازگار نیست؛ مگر اینکه شارح را «اسد الله صدر شوشتری» (شاهمیر) بدانیم. (سید محمود مرعشی) در آن از شرح رباعیات مصنف و سخنی از امیر صدرالدین محمد شیرازی (چنان که در حاشیه آمده است) و از حاشیه میر سید شریف بر شرح حكمة العين و شرح تجرید و برخی از محققین که دوانی باشد و از محاکمات مصنف که حاشیه‌ای است بر برخی از رسائل او (چنان که در حاشیه یاد شده) و از «السند المحقق السيد المرتاض» و پاسخ و پرسش طوسی و قونوی و شرح مفتاح الغیب علامه شمس الدین فناری و رساله تحقیق کلیات شارح مطالع و شرح مواقف و «استادنا المدقق» یاد شده است. (دانش پژوه)
آغاز اثر
« بسمله. و ایاه استعین. سبحان من حقيقته الوجوه و ليس فى الحقيقة غير موجود ... و بعد يقول المستمسک بحبل الوصى اسدالله هذه فوائد متعلقة بالرسالة الوجودية رقمتها بالتماس من له الى طريق الوداد ... »
انجام اثر
« فلا يجدى ذلك الإدخال نفعاً و لیکن هذا آخر الکلام و الحمدلله على الإتمام. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 744/6 (3 نسخه)

متن فنخا

● شرح الرسالة الوجودية = شرح الوجود و الماهية / فلسفه / عربی š.-ur r.-il wujūdīyya = š.-ul wujū wa-l māhīyya اسدالله، ق 10 قمری asad-ol-lāh (- 16c) وابسته به: وجودية؛ جامی، عبدالرحمن بن احمد (817-898ق) شرح مزجی است بر رساله «الوجود و الماهية» عبدالرحمن جامی. در این شرح مطالب متن توضیح داده شده و مطالبی که شارح به تعقل و تأمل دریافته افزوده شده است. نام یاد شده به عنوان شارح، به نظر نمی‌رسد صحیح باشد و گمان می‌رود به عنوان نعت در جمله: «يقول المتمسک بحبل الوصى اسداله هذه فوائد ...» برای کلمه «الوصی» آمده است. در فهرست کتابخانه اهدایی آیت الله سید محمد مشکوة به دانشگاه تهران نسخه دیگری از این رساله، گزارش شده که بر اساس اطلاعات داده شده از آن نسخه، و از حواشی آن، شارح باید از پیروان مکتب «دشتکی‌ها» و صاحب یکی از رساله‌های «الحاکمات بین الطبقات» (یعنی طبقات الصدرية و الجلالية) بوده باشد. نکته دیگر اینکه بعضی از کتاب‌پژوهان معاصر، شارح را «ملا اسدالله مشهدی» دانسته‌اند، با توجه به تاریخ نسخه مرعشی که 956ق است و تاریخ زندگانی آن عالم که کتابخانه خود را در تاریخ 1067ق وقف آستان قدس رضوی نموده است، سازگار نیست؛ مگر اینکه شارح را «اسد الله صدر شوشتری» (شاهمیر) بدانیم. (سید محمود مرعشی) در آن از شرح رباعیات مصنف و سخنی از امیر صدرالدین محمد شیرازی (چنان که در حاشیه آمده است) و از حاشیه میر سید شریف بر شرح حكمة العين و شرح تجرید و برخی از محققین که دوانی باشد و از محاکمات مصنف که حاشیه‌ای است بر برخی از رسائل او (چنان که در حاشیه یاد شده) و از «السند المحقق السيد المرتاض» و پاسخ و پرسش طوسی و قونوی و شرح مفتاح الغیب علامه شمس الدین فناری و رساله تحقیق کلیات شارح مطالع و شرح مواقف و «استادنا المدقق» یاد شده است. (دانش پژوه) آغاز: بسمله. و ایاه استعین. سبحان من حقيقته الوجوه و ليس فى الحقيقة غير موجود ... و بعد يقول المستمسک بحبل الوصى اسدالله هذه فوائد متعلقة بالرسالة الوجودية رقمتها بالتماس من له الى طريق الوداد ... انجام: فلا يجدى ذلك الإدخال نفعاً و لیکن هذا آخر الکلام و الحمدلله على الإتمام. [دنا 744/6 (3 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

4 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
14345/5 بهرام بن بهرام 956ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
2
دائرة المعارف
تهران
364/1 بی‌کاتب 1074ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
1257/21 علی بن محمد امین قاری ساروی قرن 11 - 8 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
8373/10 ابوطالب عبدالواسع بن محمد هادی فاری 1222-1228ق نستعلیق، نسخ 10 شناسنامه ←