شرح رساله رمل خواجه نصیر

● شرح رساله رمل خواجه نصیر / رمل / فارسی š.-e r.-ye raml-e xāja nasīr ابهری، نورالدین بن فتح الله abharī, nor-od-dīn ebn-e fath-ol-lāh خواجه نصیر طوسی دو رساله در رمل تألیف نموده با این خصوصیات: الف- رساله در رمل: این رساله را خواجه برای هلاکو نوشته و پس از دیباچه، از موضوع رمل، شانزده خانه رمل و سپس اشکال و خواص کلی بیوت سخن می‌گوید؛ ب- تسکین دایره بدوح: خواجه این رساله را بعد از رساله اول نگاشته است. نسخه حاضر شرح رساله دوم خواجه است. ابهری در مقدمه شرح می‌گوید: «حضرت افضل المتأخرین به جهت هلاکو ... رساله‌ای در دائره عدد به ترکی نوشته بود یکی از فضلا دائره عدد را به فارسی نقل کرده، اما آن در کمال ایجاز و ... بود بنده کم بضاعت نورالدین فتح الله را به خاطر رسید حسب الوسع در بیان آن جهد مبذول دارد». (صدرایی خوئی) البته تسکین دایره بدوح رساله‌ای مجزا نیست بلکه قسمت آخر همان رساله رمل است که خواجه بر آن افزوده و این شرح بر همان قسمت است. آغاز: الحمد لله الذی هدانا الى طريق الرمل و معرفة الحساب ... اما بعد پوشیده نیست بر ارباب بصیرت که افضل الحکماء المتاخرین و اکمل العلماء المحققین نصیرالملة و الدین محمد الطوسی ... به جهت هلاکوخان بن طغرل بن چنگیز خان رساله‌ای در مقدمات اشکال رمل از عدد دایره ابدح بترکی نوشته بود یکی از فضلا دایره عدد را از ترکی به فارسی نقل کرده.