نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ادوار نجومی (منظوم)

عنوان پیراسته: ادوار نجومی
advār-e nojūmī (manzūm)
/w/3977
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3977
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 2، ص 829
زبان و قالب: فارسی (verse)
رده‌های موضوعی: هیئت

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

نام گوینده منظومه در نسخه یاد نشده و پیداست که بخشی از منظومه‌ای بزرگ در علم ادوار است. در صدر نسخه نوشته است: «احکام فصل دوازدهم از دور چهاردهم در سنه اثنین و تسعین و تسعمائه». در منظومه تاریخ 792 و 846 نیز دیده می‌شود. اینک بیت آغاز و چند بیت که شامل اشارت تاریخی است از این منظومه: «ز خرداد چون در رسد روز باد ×× شود کار گیتی ز دیگر نهاد / ز هجرت شده هشتصد و هشت کم ×× بود هیجدهم روز ماه اصم / چو در خانه هست آفتاب ×× شود پادشاه زمین کامیاب / برون آید آن شه ز هندوستان ×× بیار آید آن یوم جادوستان / و را سند دیگر به فرمان بود ×× خراسان و برخی ز کرمان بود / بر اصطرخ (کذا) برخی و مرز یمن ×× جزائر که دارد به دریا وطن / بسی سال شاهی کند در جهان ×× وزو شاد و خرم همه مؤمنان / ز بعد پدر قرب پنجاه سال ×× خزاین کند پر زر و سیم و مال / برین سال بود سال هشتاد و هشت ×× کند چرخ از آن پس دگرگونه گشت / احکام قرن اول و فصل سوم از دور چهاردهم در سنه 793: شده پارس از مدار فلک ×× پس هشتصد چون چهل پنج و یک / شده صاد و ضاد و نون و جیم ×× که در عقرب این هر دو گردد (مقیم) / به ماه سپندار مذ روز ماه ×× کند مشتری سوی کیوان پگاه / ز هجرت شده ضاد با صاد و جیم ×× چنین یافتم من ز زیج قدیم / همان مرد دانا بود محترم ×× گروهی که باشند زابل قلم / چو آیندگان یک بیک بگذرند ×× خنک آنکه نامش به نیکی برند / چنین گفت جاماسب آن پیش بین ×× که بودش برین علم علم الیقین / خرابی درآید به ایران زمین ×× کشند آنگهی رومیان تیغ کین / به ایران یکی خسرو آید ز روم ×× بگیرد سراسر همه مرز و بوم / چون سال از قران بگذرد سه و پنج ×× فراوان شود در جهان درد و رنج / بیاید به خون ریختن یک دلیر ×× یکی مرد بر طالع برج شیر / مر او را بود بهره از مشتری ×× نماند بدو راه نیک اختری / میانه به قدریش میگون بود ×× ستمهایش از اندازه بیرون بود / بگیرد جهان را به مردی و زور ×× به شاهی کله بگذراند ز هور / نهد در جهان رسم و آیین نو ×× جهانی مسخر بر این دین / ولیکن بر اندازد این دین [پاک] ×× مسلمان دلی دارد از غصه چاک / آمدیم به احکام فصل سوم».

متن فنخا

● ادوار نجومی (منظوم) / هیئت / فارسی advār-e nojūmī (manzūm) نام گوینده منظومه در نسخه یاد نشده و پیداست که بخشی از منظومه‌ای بزرگ در علم ادوار است. در صدر نسخه نوشته است: «احکام فصل دوازدهم از دور چهاردهم در سنه اثنین و تسعین و تسعمائه». در منظومه تاریخ 792 و 846 نیز دیده می‌شود. اینک بیت آغاز و چند بیت که شامل اشارت تاریخی است از این منظومه: «ز خرداد چون در رسد روز باد ×× شود کار گیتی ز دیگر نهاد / ز هجرت شده هشتصد و هشت کم ×× بود هیجدهم روز ماه اصم / چو در خانه هست آفتاب ×× شود پادشاه زمین کامیاب / برون آید آن شه ز هندوستان ×× بیار آید آن یوم جادوستان / و را سند دیگر به فرمان بود ×× خراسان و برخی ز کرمان بود / بر اصطرخ (کذا) برخی و مرز یمن ×× جزائر که دارد به دریا وطن / بسی سال شاهی کند در جهان ×× وزو شاد و خرم همه مؤمنان / ز بعد پدر قرب پنجاه سال ×× خزاین کند پر زر و سیم و مال / برین سال بود سال هشتاد و هشت ×× کند چرخ از آن پس دگرگونه گشت / احکام قرن اول و فصل سوم از دور چهاردهم در سنه 793: شده پارس از مدار فلک ×× پس هشتصد چون چهل پنج و یک / شده صاد و ضاد و نون و جیم ×× که در عقرب این هر دو گردد (مقیم) / به ماه سپندار مذ روز ماه ×× کند مشتری سوی کیوان پگاه / ز هجرت شده ضاد با صاد و جیم ×× چنین یافتم من ز زیج قدیم / همان مرد دانا بود محترم ×× گروهی که باشند زابل قلم / چو آیندگان یک بیک بگذرند ×× خنک آنکه نامش به نیکی برند / چنین گفت جاماسب آن پیش بین ×× که بودش برین علم علم الیقین / خرابی درآید به ایران زمین ×× کشند آنگهی رومیان تیغ کین / به ایران یکی خسرو آید ز روم ×× بگیرد سراسر همه مرز و بوم / چون سال از قران بگذرد سه و پنج ×× فراوان شود در جهان درد و رنج / بیاید به خون ریختن یک دلیر ×× یکی مرد بر طالع برج شیر / مر او را بود بهره از مشتری ×× نماند بدو راه نیک اختری / میانه به قدریش میگون بود ×× ستمهایش از اندازه بیرون بود / بگیرد جهان را به مردی و زور ×× به شاهی کله بگذراند ز هور / نهد در جهان رسم و آیین نو ×× جهانی مسخر بر این دین / ولیکن بر اندازد این دین [پاک] ×× مسلمان دلی دارد از غصه چاک / آمدیم به احکام فصل سوم».

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
6402/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 11 شناسنامه ←