شرح دیوان شذور الذهب

● شرح دیوان شذور الذهب / کیمیا / عربی š.-u d.-i šuḏūr-iḏ ḏahab عراقی، محمد بن احمد، - 580؟ قمری ‘erāqī, mohammad ebn-e ahmad (- 1185) وابسته به: شذور الذهب؛ انصاری مغربی، علی بن موسی (515-593ق) برهان الدین، ابوالحسن علی بن ابی القاسم موسی بن ارفع رأس، مجریطی اندلسی مسائل علم کیمیا را به صورت رمزی، در دیوانی به ترتیب حروف تهجی به نظم کشیده و آن را «شذور الذهب» نام نهاده است. به جز خودش، افراد مختلفی از جمله «ابوالقاسم، محمد بن احمد سیماوی» آن را شرح نموده‌اند. نسخه حاضر همان شرح سیماوی است که در منابع نامی از این شرح نیافتیم. شارح بخشی از عبارت دیوان را آورده و با عنوان «قوله، قوله» و «الشرح» به شرح آن پرداخته و در مقدمه شرح می‌گوید: «وقتی دیدم در صفت کیمیا کسی که علاوه بر کیمیا، بر دیگر علوم چون ادبیات و ریاضیات تسلط کامل دارد، دیوانی ترتیب داده و اشعاری سروده که سرآمد منظومه‌های بسیار است که در علم کیمیا نگاشته شده است و یک بیت آن به تمامی آن منظومه‌ها برتری دارد، از این رو تصمیم بایسته است ادا نکرده‌اند». ناگفته نماند که بعد از این شرح «ایدمر جلدکی» نیز شرح‌های گوناگونی بر این دیوان نگاشته که مفصل‌ترین آنها «غاية السرور في شرح الشذور» است. (سید محمود مرعشی) آغاز: قال الشارح، نحمدك اللهم حمد العارفين بوحدانتيك، المعترفين بربوبيتك الخاضعين بعصمتك، المعتبرين بحكمتك؛ انجام: اذا لم يفعل التساولی لم يبلغ الاوزان الطبيعية مزاجها و هذا آخر الشرح المبارك و الحمد لله اولاً و آخراً...