نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح خلاصة الحساب

š.-u xolāsat-il-ḥisāb
29 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/39327
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #39327
تاریخ و سده تألیف: 1038 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 19، ص 605 تا 607
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: ریاضیات
اهدا / به درخواست: میرحبیب الله صدر
اثر مرتبط / وابسته به: خلاصة الحساب شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شارح که از شاگردان شیخ بوده می‌گوید که پیش از وی استاد علامه مولی حاج حسین یزدی قسمتی از آن کتاب را که اصول حساب باشد شرح کرده بود، و طلاب از او خواستند که شرحی بر تمام کتاب بنویسد. ابتدا باب سوم از «خلاصة الحساب» را برای تکمیل شرح استادش حسین یزدی نگاشت، سپس به شرح دو باب اول آن پرداخت تا شرح کاملی فراهم آورده باشد.
آغاز اثر
« بسمله، بعد حمدالله الاحد الصمد و الصلوة على النبى و آله بلا عدد ... يقول (الفقير) الى الله الغنى محمد اشرف بن حبيب الله الحسينى الحسنى الشريفى الطالقانى لما كانت الرساله الموسومه بخلاصة الحساب ... ممتازة عن ساير كتب الحساب ... و قد شرح الاستاد العلامه مولانا الحاج حسين اليزدى شطراً منها و هو اصول الحساب، ... التمس منى بعض الطلبه ان اكتب لباقيها شرحايذلل الصعاب ... ثم بعد اتمامه التمس بعض آخر منهم ان اكتب لاصوله شرحا كشرح الفروع ليكون المجموع فى هذا الباب ... قال المصنف بعد اتمام الخطبه و بيان سبب تصنيفها و رتبتها اى الرسالة المذكورة على مقدمه ... و عشرة ابواب ... »
انجام اثر
« و ما توفيقنا الا بالله و عليه الاعتماد يوم الحساب فاحفظ وصيتى و الله حفيظ عليك ان شاء الله هذا آخر ما اوردناه من شرح خلاصة الحساب ... »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 227/13 - 229 کشف الحجب 333 دنا 663/6 (25 نسخه)

متن فنخا

● شرح خلاصة الحساب / ریاضیات / عربی š.-u xolāsat-il-ḥisāb حسینی طباطبائی، محمد اشرف بن حبیب الله، ق 11 قمری hoseynī tabātabā'ī, mohammad ašraf ebn-e habīb-ol-lāh (- 17c) وابسته به: خلاصة الحساب شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) اهدا به: میرحبیب الله صدر تاریخ تألیف: یک‌شنبه 9 ذیقعده 1038ق شارح که از شاگردان شیخ بوده می‌گوید که پیش از وی استاد علامه مولی حاج حسین یزدی قسمتی از آن کتاب را که اصول حساب باشد شرح کرده بود، و طلاب از او خواستند که شرحی بر تمام کتاب بنویسد. ابتدا باب سوم از «خلاصة الحساب» را برای تکمیل شرح استادش حسین یزدی نگاشت، سپس به شرح دو باب اول آن پرداخت تا شرح کاملی فراهم آورده باشد. آغاز: بسمله، بعد حمدالله الاحد الصمد و الصلوة على النبى و آله بلا عدد ... يقول (الفقير) الى الله الغنى محمد اشرف بن حبيب الله الحسينى الحسنى الشريفى الطالقانى لما كانت الرساله الموسومه بخلاصة الحساب ... ممتازة عن ساير كتب الحساب ... و قد شرح الاستاد العلامه مولانا الحاج حسين اليزدى شطراً منها و هو اصول الحساب، ... التمس منى بعض الطلبه ان اكتب لباقيها شرحايذلل الصعاب ... ثم بعد اتمامه التمس بعض آخر منهم ان اكتب لاصوله شرحا كشرح الفروع ليكون المجموع فى هذا الباب ... قال المصنف بعد اتمام الخطبه و بيان سبب تصنيفها و رتبتها اى الرسالة المذكورة على مقدمه ... و عشرة ابواب ... انجام: و ما توفيقنا الا بالله و عليه الاعتماد يوم الحساب فاحفظ وصيتى و الله حفيظ عليك ان شاء الله هذا آخر ما اوردناه من شرح خلاصة الحساب ... [الذریعه 227/13 - 229؛ کشف الحجب 333؛ دنا 663/6 (25 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

29 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
4312 حسینی طباطبائی، محمد اشرف بن حبیب الله (مؤلف) بی‌تاریخ نسخ 147 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
6116/1 محمد نصير بن محمد مشهدی 1087ق نستعلیق 224 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
5573 محمد شریف ممسنی 30 رمضان 1087ق نسخ 135 شناسنامه ←
4
علامه طباطبائی
شیراز
557 محمد بن محمد شاه اصطهباناتی سه‌شنبه 2 ذیقعده 1098ق نسخ 123 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
5444 محمد قرن 12 نستعلیق 88 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
19729 بی‌کاتب قرن12 نسخ 157 شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
606 نامشخص - - - شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
14184 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 124 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
16512 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 100 شناسنامه ←
10
شهشهانی، حسین
تهران
بدون شماره بی‌کاتب 1107ق - - شناسنامه ←
11
دانشگاه
اصفهان
284/1 محمد جعفر پسر محمد صالح گرمرودی 1108ق نستعلیق - شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
5574 بی‌کاتب سه‌شنبه 25 ذیقعده 1111ق نستعلیق 76 شناسنامه ←
13
ادبیات
اصفهان
35/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
33 محمد بن جمال الدین محمد بن شجاع الدین محمد اردستانی سه شنبه 28 محرم 1116ق نستعلیق 103 شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
4557/1-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
956 بی‌کاتب سه شنبه صفر 1125ق نسخ 123 شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
2937 بی‌کاتب جمعه 15 شوال 1176ق نستعلیق 121 شناسنامه ←
18
دائرة المعارف
تهران
133/4 محمد محمد جعفر چهارشنبه 7 ذیحجه 1196ق نستعلیق 87 شناسنامه ←
19
مدرسه اسماعیلیه
شاهرود
83/3 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
22971 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 115 شناسنامه ←
21
گلپایگانی
قم
5249-26/129 بی‌کاتب 28 محرم 1237ق نسخ 66 شناسنامه ←
22
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
19/3 محمد جواد بن محمد مهدی گلپایگانی ساکن نهاوند 1279ق نسخ 68 شناسنامه ←
23
روضاتی
اصفهان
143 کرم علی بن علی رضا مشهور به ابن الخباز 1297ق نستعلیق - شناسنامه ←
24
مجلس
تهران
191/1 معزی حاج نظر علی بن ابوالقاسم جمادی الاول 1298ق - 112 شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
47/2 معزی بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 56 شناسنامه ←
26
مکتبة الزهراء
اصفهان
159 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 47 شناسنامه ←
27
مدرسه غرب
همدان
268 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
9064 محمدحسن بن حسن بن محمد مجدالدین حسینی حسنی دوشنبه 30 جمادی الاول نسخ 176 شناسنامه ←
29
مرکز احیاء
قم
835/2 علی بن عبدالله (گویا همین شخص کتاب را مختصر کرده) شنبه 13 ذیحجه نسخ 77 شناسنامه ←