شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح خلاصة الحساب
š.-u xolāsat-il-ḥisāb
پیوند کوتاه:
/w/39327
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #39327
پدیدآور / مؤلف:
حسینی طباطبائی، محمد اشرف بن حبیب الله
تاریخ و سده تألیف:
1038 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 19، ص 605
تا 607
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
ریاضیات
اهدا / به درخواست:
میرحبیب الله صدر
اثر مرتبط / وابسته به:
خلاصة الحساب شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شارح که از شاگردان شیخ بوده میگوید که پیش از وی استاد علامه مولی حاج حسین یزدی قسمتی از آن کتاب را که اصول حساب باشد شرح کرده بود، و طلاب از او خواستند که شرحی بر تمام کتاب بنویسد. ابتدا باب سوم از «خلاصة الحساب» را برای تکمیل شرح استادش حسین یزدی نگاشت، سپس به شرح دو باب اول آن پرداخت تا شرح کاملی فراهم آورده باشد.
آغاز اثر
« بسمله، بعد حمدالله الاحد الصمد و الصلوة على النبى و آله بلا عدد ... يقول (الفقير) الى الله الغنى محمد اشرف بن حبيب الله الحسينى الحسنى الشريفى الطالقانى لما كانت الرساله الموسومه بخلاصة الحساب ... ممتازة عن ساير كتب الحساب ... و قد شرح الاستاد العلامه مولانا الحاج حسين اليزدى شطراً منها و هو اصول الحساب، ... التمس منى بعض الطلبه ان اكتب لباقيها شرحايذلل الصعاب ... ثم بعد اتمامه التمس بعض آخر منهم ان اكتب لاصوله شرحا كشرح الفروع ليكون المجموع فى هذا الباب ... قال المصنف بعد اتمام الخطبه و بيان سبب تصنيفها و رتبتها اى الرسالة المذكورة على مقدمه ... و عشرة ابواب ... »
انجام اثر
« و ما توفيقنا الا بالله و عليه الاعتماد يوم الحساب فاحفظ وصيتى و الله حفيظ عليك ان شاء الله هذا آخر ما اوردناه من شرح خلاصة الحساب ... »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 227/13 - 229
کشف الحجب 333
دنا 663/6 (25 نسخه)
متن فنخا
● شرح خلاصة الحساب / ریاضیات / عربی
š.-u xolāsat-il-ḥisāb
حسینی طباطبائی، محمد اشرف بن حبیب الله، ق 11 قمری
hoseynī tabātabā'ī, mohammad ašraf ebn-e habīb-ol-lāh (- 17c)
وابسته به: خلاصة الحساب شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030)
اهدا به: میرحبیب الله صدر
تاریخ تألیف: یکشنبه 9 ذیقعده 1038ق
شارح که از شاگردان شیخ بوده میگوید که پیش از وی استاد علامه مولی حاج حسین یزدی قسمتی از آن کتاب را که اصول حساب باشد شرح کرده بود، و طلاب از او خواستند که شرحی بر تمام کتاب بنویسد. ابتدا باب سوم از «خلاصة الحساب» را برای تکمیل شرح استادش حسین یزدی نگاشت، سپس به شرح دو باب اول آن پرداخت تا شرح کاملی فراهم آورده باشد.
آغاز: بسمله، بعد حمدالله الاحد الصمد و الصلوة على النبى و آله بلا عدد ... يقول (الفقير) الى الله الغنى محمد اشرف بن حبيب الله الحسينى الحسنى الشريفى الطالقانى لما كانت الرساله الموسومه بخلاصة الحساب ... ممتازة عن ساير كتب الحساب ... و قد شرح الاستاد العلامه مولانا الحاج حسين اليزدى شطراً منها و هو اصول الحساب، ... التمس منى بعض الطلبه ان اكتب لباقيها شرحايذلل الصعاب ... ثم بعد اتمامه التمس بعض آخر منهم ان اكتب لاصوله شرحا كشرح الفروع ليكون المجموع فى هذا الباب ... قال المصنف بعد اتمام الخطبه و بيان سبب تصنيفها و رتبتها اى الرسالة المذكورة على مقدمه ... و عشرة ابواب ...
انجام: و ما توفيقنا الا بالله و عليه الاعتماد يوم الحساب فاحفظ وصيتى و الله حفيظ عليك ان شاء الله هذا آخر ما اوردناه من شرح خلاصة الحساب ...
[الذریعه 227/13 - 229؛ کشف الحجب 333؛ دنا 663/6 (25 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
29 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
4312 | حسینی طباطبائی، محمد اشرف بن حبیب الله (مؤلف) | بیتاریخ | نسخ | 147 | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
6116/1 | محمد نصير بن محمد مشهدی | 1087ق | نستعلیق | 224 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
5573 | محمد شریف ممسنی | 30 رمضان 1087ق | نسخ | 135 | شناسنامه ← |
| 4 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
557 | محمد بن محمد شاه اصطهباناتی | سهشنبه 2 ذیقعده 1098ق | نسخ | 123 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
5444 | محمد | قرن 12 | نستعلیق | 88 | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
19729 | بیکاتب | قرن12 | نسخ | 157 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
606 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
14184 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 124 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
16512 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 100 | شناسنامه ← |
| 10 |
شهشهانی، حسین
تهران
|
بدون شماره | بیکاتب | 1107ق | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
دانشگاه
اصفهان
|
284/1 | محمد جعفر پسر محمد صالح گرمرودی | 1108ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
5574 | بیکاتب | سهشنبه 25 ذیقعده 1111ق | نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 13 |
ادبیات
اصفهان
|
35/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
33 | محمد بن جمال الدین محمد بن شجاع الدین محمد اردستانی | سه شنبه 28 محرم 1116ق | نستعلیق | 103 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
4557/1-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
956 | بیکاتب | سه شنبه صفر 1125ق | نسخ | 123 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
2937 | بیکاتب | جمعه 15 شوال 1176ق | نستعلیق | 121 | شناسنامه ← |
| 18 |
دائرة المعارف
تهران
|
133/4 | محمد محمد جعفر | چهارشنبه 7 ذیحجه 1196ق | نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |
| 19 |
مدرسه اسماعیلیه
شاهرود
|
83/3 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
22971 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 115 | شناسنامه ← |
| 21 |
گلپایگانی
قم
|
5249-26/129 | بیکاتب | 28 محرم 1237ق | نسخ | 66 | شناسنامه ← |
| 22 |
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
|
19/3 | محمد جواد بن محمد مهدی گلپایگانی ساکن نهاوند | 1279ق | نسخ | 68 | شناسنامه ← |
| 23 |
روضاتی
اصفهان
|
143 | کرم علی بن علی رضا مشهور به ابن الخباز | 1297ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
191/1 معزی | حاج نظر علی بن ابوالقاسم | جمادی الاول 1298ق | - | 112 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
47/2 معزی | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 26 |
مکتبة الزهراء
اصفهان
|
159 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 47 | شناسنامه ← |
| 27 |
مدرسه غرب
همدان
|
268 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
9064 | محمدحسن بن حسن بن محمد مجدالدین حسینی حسنی | دوشنبه 30 جمادی الاول | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 29 |
مرکز احیاء
قم
|
835/2 | علی بن عبدالله (گویا همین شخص کتاب را مختصر کرده) | شنبه 13 ذیحجه | نسخ | 77 | شناسنامه ← |