شرح خلاصة الحساب

● شرح خلاصة الحساب / ریاضیات / عربی š.-u xolāsat-il-ḥisāb یزدی، حسین، ق 11 قمری yazdī, hoseyn (- 17c) وابسته به: خلاصة الحساب؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) خلاصة الحساب از شیخ بهائی است، و بر آن شروح متعدد و فراوانی نوشته‌اند. از جمله شارحین آن یکی هم حاجی حسین یزدی از شاگردان شیخ است که دو شرح بر آن نوشته، یکی همین شرح که فقط شامل قسمت اصول حساب و خالی از هر گونه استدلال ریاضی و فاقد نام به خصوصی است، و دیگر شرح موسوم به «المبین»، که مفصل‌تر و علمی‌تر و دارای استدلالات و براهین ریاضی است. شارح، استاد علم ریاضی سلطان العلماء (1001-1064ق) و ملا خلیل قزوینی (1001-1089ق) و فیض کاشانی (1007-1091ق) و شاه فتح الله شیرازی و ملا مفید قمی شمرده شده و خود شاگرد شیخ بهائی بوده. وی این شرح را در زندگانی استادش بهائی نگاشته و استاد تقریظی بر یک نسخه آن نوشته، که صاحب الذریعه آن را دیده است. چون شارح پیش از تکمیل آن درگذشت شاگرد وی محمد اشرف آن را تکمیل نمود. آغاز: بسمله، نحمدک یا من هو منه الابتداء و الاختتام و عجز عن تحمیده السنة الانام ... انجام: فالجواب اربعة اسداس و سبعاسدس هذا مايتعلق باصول الحساب وفقنا الله لشرح باقى الابواب بحرمة محمد وآله [دنا 662/6 (18 نسخه)؛ الذریعة 229/13]