شرح حدیث همام

● شرح حدیث همام = شرح خطبة همام / شرح حدیث / عربی š.-u hadīt-i humām = š.-u xuṭbat-i humām از ناشناسی که نام او در آغاز و پایان نیامده است. در الذریعه (225/13-226) هفت شرح از این گونه به نام «شرح خطبة همام» نشانی داده شده است. حدیثی است به روایت عبدالله بن یونس، که می‌گوید: هنگامی که حضرت علی (ع) به خطبه‌ای می‌پرداخت، کسی همام نام و پارسا، برخاسته و صفت‌های یک مؤمن را از ایشان می‌پرسید و حضرت در پاسخ او این صفت‌ها را برمی‌شمارد. و این کتاب شرح آن خطبه است. در هفتاد و شش بند: 1. الکیس القطن؛ 10. رضین الوفاء قلیل الاذی؛ 20. شقیق وصول، حلیم خمول، قلیل الفضول؛ 30. لایختار و لایقادر و لایخیف بشراً؛ 40. مذکر للعالم، معلم للجاهل؛ 50. دقیق النظر، عظیم الحذر؛ 60. لاییاس علی مافاته و لایحزن علی ما اصابه و لایرجو ما لایجوز له؛ 70. یخالط الناس لیعلم و یصمت لیسلم و یسأل لیفهم و یتحیر لیغنم؛ 76. فهو امام لمن بعده من اهل البر. برای نشانی: «50. قوله (ع) دقیق النظر، عظیم الحذر، فنقول الدقیق خلاف الغلیظ و الامر الغامض. و النظر تأمل الشیی بالعین و التدبر و التفکر فیه. و یقال نظرت فی الامر، تدبرت و نظرت الیه ابصرته و الحذر بالکسر».