شرح حدیث «ما ترددت فى شىء أنا فاعله»

● شرح حدیث «ما ترددت فى شىء أنا فاعله» / شرح حدیث / فارسی š.-e hadīs-e «mā taraddadt-o fī šay'-en ana fā‘el-oh» یزدی، عبدالخالق بن عبدالرحیم، - 1268 قمری yazdī, ‘abd-ol-xāleq ebn-e ‘abd-or-rahīm (- 1852) تاریخ تألیف: 26 محرم 1266ق در مصادر شیعه و سنی و با سندهای متعدد و کمی اختلاف در واژگان، حدیث قدسی «ما ترددت فی شیئی کترددی فی قبض روح عبدی المؤمن» نقل شده که مضمون آن به تردد خداوند که از صفات مخلوق است پرداخته و آن را به خداوند نسبت داده است. عده‌ای از شارحان حدیث به تبیین و شرح آن پرداخته اند از آن جمله ملا عبدالخالق یزدی از شاگردان شریف العلماء و شیخ احمد احسائی. او در این رساله در مقام بیان و توضیح این روایت است. او پس از توضیح اشکال، سه وجه برای دفع اشکال آورده است: یکی آن که بر معنای مجاز حمل شود و مراد از تردد، بیان عظمت مؤمن نزد خداوند باشد؛ یا این که تردد از صفات فعل باشد نه ذات؛ یا این که تردد، فعل مؤمن است و نسبت آن به خداوند از باب شرف مؤمن است. و جز آن نویسنده مطالب دیگری را مطرح کرده از قبیل اسباب تردد و چگونگی رفع آن. آغاز: بسمله، حمدله ... چنین گوید عبدالخالق یزدی که از جمله احادیث مشکله قدسیه ... انجام: و در ترجمه این حدیث شریف جای سخنان بسیار است لکن به همین قدر اختصار شد به جهت ضیق مجال و تبلبل بال أسأل الله الحشر مع النبی و الآل علیهم الصلاة و السلام ... چاپ: مجله علوم حدیث فارسی، ش 3، 1367ش، ص 76 - 91، با تصحیح مهدی مهریزی. [فهرستواره منزوی 375/9]