نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح حدیث الحقیقة

š.-e hadīs-ol-haqīqa
6 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/38955
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #38955
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 19، ص 450 تا 451
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
کمیلیه (komaylīyye)
اثر مرتبط / وابسته به: حدیث الحقیقة؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (- 40)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح کوتاهی است با انشائی عالی و شواهدی از آیات و احادیث اهل بیت بر حدیث معروف «ما الحقیقة» که می‌گویند کمیل بن زیاد نخعی از حضرت امیر المؤمنین علیه السلام پرسیده است. در نسخه‌ای از این رساله که در شماره 10841 در دانشگاه تهران هست آن را بخشی از کشکول معرفی کرده‌اند. نسخه شماره 1803/34 مجلس هم از آنجا که دقیقاً از روی مجموعه ش 10841 دانشگاه کتابت شده همانند آن مأخذش را کشکول ذکر کرده است. در فهرست آن جا (ج9، ص 313) حدس زده‌اند این کشکول از شیخ بهایی باشد اما حدیث حقیقت و این شرح را در کشکول شیخ بهایی نیست.
آغاز اثر
« بسمله، آورده اند که کمیل بن زیاد از حضرت امیر المومنین (ع) سوال کرد که ما الحقیقه یعنی چیست و کمیل از اصحاب قبول و مستکشف اسرار غیوب بود چون از حقیقت پرسید امیر المومنین (ع) فرمود مالک و الحقیقه یعنی ترا با حقیقت چکار که هنوز خداوند دلی ... »
انجام اثر
« چون قلم اینجا رسیده سر بشکست اینست بیان اجمال کلمات امیر المومنین (ع) و تمامی کتاب مثنوی با شرحش بلکه مؤلفات اولین و آخرین از خواص حضرت رب العالمین شرح این کلماتست و من بنده در شرح هر کلمه از این جهت استشهاد به ابیات مولوی کردم تا شمه ای از ریاض کمالات به مشام جانت رسیده باشد و به حکم اذا لم تستطع امراً فدعه در ذکر حضرت امیرالمؤمنین بدین قدر اکتفا کنیم. ذاتی که وصافی او حضرت الهی قیام نموده باشد در اوصاف او چگونه کسی عاجز نشد اما می گویم: من بنده گر چه مدح و ثنای تو می کنم ×× مدح و ثنای تو نه سزای تو می کنم/ و السلام. تمت »

متن فنخا

● شرح حدیث الحقیقة = کمیلیه / عرفان و تصوف / فارسی š.-e hadīs-ol-haqīqa = komaylīyye کمال خوارزمی، حسین بن حسن، - 839؟ قمری kamāl xārazmī, hoseyn ebn-e hasan (- 1436) وابسته به: حدیث الحقیقة؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (- 40) شرح کوتاهی است با انشائی عالی و شواهدی از آیات و احادیث اهل بیت بر حدیث معروف «ما الحقیقة» که می‌گویند کمیل بن زیاد نخعی از حضرت امیر المؤمنین علیه السلام پرسیده است. در نسخه‌ای از این رساله که در شماره 10841 در دانشگاه تهران هست آن را بخشی از کشکول معرفی کرده‌اند. نسخه شماره 1803/34 مجلس هم از آنجا که دقیقاً از روی مجموعه ش 10841 دانشگاه کتابت شده همانند آن مأخذش را کشکول ذکر کرده است. در فهرست آن جا (ج9، ص 313) حدس زده‌اند این کشکول از شیخ بهایی باشد اما حدیث حقیقت و این شرح را در کشکول شیخ بهایی نیست. آغاز: بسمله، آورده اند که کمیل بن زیاد از حضرت امیر المومنین (ع) سوال کرد که ما الحقیقه یعنی چیست و کمیل از اصحاب قبول و مستکشف اسرار غیوب بود چون از حقیقت پرسید امیر المومنین (ع) فرمود مالک و الحقیقه یعنی ترا با حقیقت چکار که هنوز خداوند دلی ... انجام: چون قلم اینجا رسیده سر بشکست اینست بیان اجمال کلمات امیر المومنین (ع) و تمامی کتاب مثنوی با شرحش بلکه مؤلفات اولین و آخرین از خواص حضرت رب العالمین شرح این کلماتست و من بنده در شرح هر کلمه از این جهت استشهاد به ابیات مولوی کردم تا شمه ای از ریاض کمالات به مشام جانت رسیده باشد و به حکم اذا لم تستطع امراً فدعه در ذکر حضرت امیرالمؤمنین بدین قدر اکتفا کنیم. ذاتی که وصافی او حضرت الهی قیام نموده باشد در اوصاف او چگونه کسی عاجز نشد اما می گویم: من بنده گر چه مدح و ثنای تو می کنم ×× مدح و ثنای تو نه سزای تو می کنم/ و السلام. تمت

نسخه‌های خطی این اثر

6 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
7498/4 کمال الدین حسین شعبان 1070ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
10841/27 ملا حمزه علم براقوشی از نواحی تبریز 1128ق نسخ 3 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
10681/11 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 2 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
15078/9 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 3 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
1803/34 بی‌کاتب 1267ق نسخ 5 شناسنامه ←
6
ملی
شیراز
68-ح/654 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←