شرح جام جهان نما

● شرح جام جهان نما = کلیات علم توحید = مراتب وجود / عرفان و تصوف / فارسی š.-e jām-e jahān namā = kollīyāt-e 'elm-e towhīd = marāteb-e vojūd رشتی استادی، احمد بن موسی، ق 9 قمری raštī ostādī, ahmad ebn-e mūsā (- 15c) وابسته به: جام جهان نما؛ شمس مغربی، محمد شیرین (750- 809) محل تألیف: باکویه متن از مولانا محمد شیرین مغربی است و او آن را از شرحی که سعید فرغانی بر قصیده فارضیه نوشته است برگزیده است و مقدمه اصول اربعه شرح فرغانی را نیز در آن گذارده است. شارح در دیباچه می‌گوید که در 820 به آذربایجان و شهر تبریز رفتم و در مدرسه شیخیّه بماندم و طالب علمانی چند از آشنا و بیگانه کتاب مغربی را نزد من می‌خواندند. من آن را دوبار نزد شیخ مغربی مؤلف کتاب خوانده بودم و از دشواری‌های آن آگاه شده بوده و در نزد او حواشی نوشته بودم و او به خط خود اجازت‌نامه برای من نوشته بود. بار دیگر به سال 850 باز به شهر تبریز گذارم افتاده و به مدرسه رفته بودم، گروهی از مریدان مؤلف در آنجا بودند و جوینده این رساله یکی از آنها کمال الدین یوسف مشهور به میرشکی بوده است. او مرا از مدرسه به درآورد و به جایی فرود آورد و با همدیگر بودیم و به خواندن این کتاب پرداختیم و از من درخواست که به یادگار شرحی بر آن بنویسم و من از روی همان نسخهٔ العرض که مغربی اجازت به من داده بود بدین شرح آغاز کردم. در پایان آن پاسخ سه پرسشی است که از شارح درباره همین کتاب کرده‌اند. در آن یاد شده است از: محیی الدین و فخر الدین عراقی و شیخ کمال الدین و صاحب فتوحات مکی. مولا شیخ احمد بن موسی شرحی بر ترجیع‌بند شیخ اوحدی دارد (بادلیان ش 94 والکر 1298؛ اته ص 416-472؛ ف 1142 ع 6-3280 دانشگاه) و در فهرست رضوی (68/4 و 96) از حاشیه شیخ عثمان مغربی بر جام جهان نما و از حل جام جهان نمای که در محرم 840 به نام بابرخان آغاز شده است یاد گردیده است. (دانش پژوه). آغاز: بسمله سبحان ربک رب العزه ... اما بعد روزی از روزهای گذشته در تاریخ سنه عشرین و ثمانمایه بر سبیل سیاحت گذری به دیار آذربایجان [دانشمندان آذربایجان ص 351؛ فهرستواره منزوی 253/7]