نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح اصطلاحات دیوان حافظ

š.-e estelāhāt-e d.-e hāfez
/w/38104
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #38104
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 19، ص 55 تا 56
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: ادبیات
اثر مرتبط / وابسته به: دیوان حافظ شیرازی؛ حافظ شیرازی، شمس الدین محمد (-792)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شامل یک مقدمه است در اسامی: عشق و عاشق و معشوق دوستی محض را گویند و خاتمه در احوال عاشق و معشوق مقام وصال و قدرت را گویند ... . این رساله شباهتهایی با رساله مشواق فیض کاشانی و با رساله رشف الالحاظ فی شرح الالفاظ خالدی دارد و ظاهراً همان رساله قبل است که «اشارات دیوان حافظ» نیز نامیده شده و انجام آن کاملاً هماهنگی دارد.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله اولا و آخرا ... اما بعد بدانکه اهل تحقیق الفاظ خط و خال در سلک نظم کشیده اند و هر یک مظهر معنی عظیم گردانیده و حقایق و دقائق را در این خط نموده اند علی الخصوص اشاراتی و نکاتی که حضرت خواجه شمس الدین محمد در دیوان شریف الفاظ غریبه بسیار آورده در سلک بیان کشیده از عوام که معتقد اشعار لطیف ایشانند پی به معانی آن نبرده‌اند و اسرار لسان الغیب ندانسته اند پس واجب بود آن الفاظ و لغات مشکله را در رشته شرح کشیدن تا بدانند که چرا فرموده‌اند بدین اسماء اشارات چه معنی حقایق خواسته‌اند خواص را از این تکرار و عوام را از این اظهار نفع کلی رسد »

متن فنخا

● شرح اصطلاحات دیوان حافظ / ادبیات / فارسی š.-e estelāhāt-e d.-e hāfez وابسته به: دیوان حافظ شیرازی؛ حافظ شیرازی، شمس الدین محمد (-792) شامل یک مقدمه است در اسامی: عشق و عاشق و معشوق دوستی محض را گویند و خاتمه در احوال عاشق و معشوق مقام وصال و قدرت را گویند ... . این رساله شباهتهایی با رساله مشواق فیض کاشانی و با رساله رشف الالحاظ فی شرح الالفاظ خالدی دارد و ظاهراً همان رساله قبل است که «اشارات دیوان حافظ» نیز نامیده شده و انجام آن کاملاً هماهنگی دارد. آغاز: بسمله الحمدلله اولا و آخرا ... اما بعد بدانکه اهل تحقیق الفاظ خط و خال در سلک نظم کشیده اند و هر یک مظهر معنی عظیم گردانیده و حقایق و دقائق را در این خط نموده اند علی الخصوص اشاراتی و نکاتی که حضرت خواجه شمس الدین محمد در دیوان شریف الفاظ غریبه بسیار آورده در سلک بیان کشیده از عوام که معتقد اشعار لطیف ایشانند پی به معانی آن نبرده‌اند و اسرار لسان الغیب ندانسته اند پس واجب بود آن الفاظ و لغات مشکله را در رشته شرح کشیدن تا بدانند که چرا فرموده‌اند بدین اسماء اشارات چه معنی حقایق خواسته‌اند خواص را از این تکرار و عوام را از این اظهار نفع کلی رسد نجام: وجود صفای عاشق و معشوق را گویند و آفتاب فنای مطلق را گویند. ماه تابان تجلی جمال مهر و محبت را گویند.

نسخه‌های خطی این اثر

6 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
1109/18 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 8 شناسنامه ←
2
گلپایگانی
قم
2694/3-14/144 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 6 شناسنامه ←
3
مسجد اعظم
قم
2911/2 مجرم نائینی قرن 13 نستعلیق 10 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
4389/8 محمد شفیع بن محمد تقی لاری قرن 13 و 14 نستعلیق 7 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
4185/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 8 شناسنامه ←
6
الهیات
مشهد
688/17 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 4 شناسنامه ←