نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الاسباب و العلامات

š.-ul-asbāb wa-l ‘alāmāt
157 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/38021
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #38021
تاریخ و سده تألیف: 827 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 19، ص 15 تا 25
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: طب
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح نفیسی (š.-e nafīsī)
اهدا / به درخواست: سلطان الغ بیک گورکان
محل تألیف: سمرقند
اثر مرتبط / وابسته به: الاسباب و العلامات = اسباب العلل و علاجها و علاماتها؛ سمرقندی، محمد بن علی (-619)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مزجی و تحقیقی است و مشتمل بر بیان مشکلات متن و توضیح آنچه احتیاج به توضیح دارد، با نقل گفته‌های بعضی از بزرگان این فن که مطالب را فوق آنچه تصور می‌رفته توضیح داده است. در دیباچه دارد که درباره بیماری‌ها تاکنون کسی گفتگو نکرده مگر ابقراطس در فصول که پاره‌ای از آنها را آورد و من این کتاب را برگزیدم که هم کوچک است و هم همه بیماری‌ها را دارد و آن را گزارش می‌کنم.
آغاز اثر
« بسمله. حمدله. و الصلاة و السلام الاتمان علی من یداوی الارواح بطب الحقيقة ... و بعد فيقول ... نفيس بن عوض بن حكيم الطبيب، انی قد كنت من اهل بيت مشهورين بهذه الصناعة »
انجام اثر
« و الابهل و ساير ما يقع في ضما و الفتق فانشد العضو و تنشف الرطوبات و الله اعلم ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1272ق؛ طهران، سنگی، 1283، رحلی، 312ص (صص 1-312)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح الاسباب و العلامات (ترجمه)؛ تنکابنی، احمد بن محمد حسین (13-) حاشية شرح الاسباب و العلامات؛ ركن الدين
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 77/1 معجم المطبوعات 1864 فهرس المخطوطات الطبية المصورة بقسم التراث العربى ص 108-109 الذريعة 82/13 و 95/1 نسخ خطی پزشکی ایران ص 170 و 171 هدية العارفين 498/6 و 498/2 دنا 427/6-431 (143 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح الاسباب و العلامات = شرح نفیسی / طب / عربی š.-ul-asbāb wa-l ‘alāmāt = š.-e nafīsī نفیس کرمانی، نفیس بن عوض، - 842؟ قمری nafīs kermānī, nafīs ebn-e ‘avaz (- 1439) وابسته به: الاسباب و العلامات = اسباب العلل و علاجها و علاماتها؛ سمرقندی، محمد بن علی (-619) اهدا به: سلطان الغ بیک گورکان تاریخ تألیف: اواخر صفر 827ق؛ محل تألیف: سمرقند شرح مزجی و تحقیقی است و مشتمل بر بیان مشکلات متن و توضیح آنچه احتیاج به توضیح دارد، با نقل گفته‌های بعضی از بزرگان این فن که مطالب را فوق آنچه تصور می‌رفته توضیح داده است. در دیباچه دارد که درباره بیماری‌ها تاکنون کسی گفتگو نکرده مگر ابقراطس در فصول که پاره‌ای از آنها را آورد و من این کتاب را برگزیدم که هم کوچک است و هم همه بیماری‌ها را دارد و آن را گزارش می‌کنم. آغاز: بسمله. حمدله. و الصلاة و السلام الاتمان علی من یداوی الارواح بطب الحقيقة ... و بعد فيقول ... نفيس بن عوض بن حكيم الطبيب، انی قد كنت من اهل بيت مشهورين بهذه الصناعة انجام: و الابهل و ساير ما يقع في ضما و الفتق فانشد العضو و تنشف الرطوبات و الله اعلم ... چاپ: تهران، 1272ق؛ طهران، سنگی، 1283، رحلی، 312ص (صص 1-312) [کشف الظنون 77/1؛ معجم المطبوعات 1864؛ فهرس المخطوطات الطبية المصورة بقسم التراث العربى ص 108-109؛ الذريعة 82/13 و 95/1؛ نسخ خطی پزشکی ایران ص 170 و 171؛ هدية العارفين 498/6 و 498/2؛ دنا 427/6-431 (143 نسخه)] شرح و حواشی: 1- شرح الاسباب و العلامات (ترجمه)؛ تنکابنی، احمد بن محمد حسین (13-) 2- حاشية شرح الاسباب و العلامات؛ ركن الدين

نسخه‌های خطی این اثر

157 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
ملی
تهران
2891 بی‌کاتب احتمالاً قرن 12 نسخ 246 شناسنامه ←
92
میبدی
مشهد
54 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 422 شناسنامه ←
93
امام صادق
قزوین
97 امیر شیرازی طبیب زاهدی پنج‌شنبه 10 جمادی الاول 1095ق نستعلیق 312 شناسنامه ←
94
دانشگاه
تهران
6197 محمود تفرشی 7 شوال 1089ق نسخ 434 شناسنامه ←
95
رضوی
مشهد
9665 حسین (نام کاتب و نام پدر او را سیاه کرده‌اند) 1085ق، واقف: خان بابامشار، اردیبهشت 1346 نستعلیق 359 شناسنامه ←
96
مسجد اعظم
قم
3112 محمدابراهیم بن محمد رضی ربیع الثانی 1083ق نستعلیق 215 شناسنامه ←
97
مجلس
تهران
509 بی‌کاتب 1082ق نستعلیق 349 شناسنامه ←
98
امام صادق
اردکان یزد
98 محمد مفید بن افضل بن حیدر حسینی اردکانی سه‌شنبه اواخر ربیع الاول 1081ق نسخ 290 شناسنامه ←
99
مجلس
تهران
3836 صفی کرمانی 1075ق نسخ 507 شناسنامه ←
100
مسجد اعظم
قم
1728 بی‌کاتب چهارشنبه 17 ربیع الثانی 1073ق نسخ 405 شناسنامه ←
101
ملی
تهران
2250 بی‌کاتب 25 ذیقعده 1070ق نسخ 490 شناسنامه ←
102
مفتی الشیعه
قم
65 محمد امین بن آقا جلال طبیب یک‌شنبه 29 محرم 1069ق نستعلیق 387 شناسنامه ←
103
علوم پزشکی
تهران
128 بی‌کاتب چهارشنبه 9 شعبان 1046ق نسخ 752 شناسنامه ←
104
مرتضوی
مشهد
بدون شماره نامشخص 24 ذیقعده 1043ق عبدالرزاق بن حسن - شناسنامه ←
105
ملک
تهران
4476 اسماعیل بن خلیل الله حسینی دوشنبه 29 جمادی الثانی 1034ق نستعلیق، شکسته 396 شناسنامه ←
106
دانشگاه
تهران
1536 بی‌کاتب شنبه 18 جمادی الاول 1031ق نستعلیق 213 شناسنامه ←
107
نوربخش
تهران
395 میرزا بیک بن حسن حسنی 1023ق نستعلیق 680 شناسنامه ←
108
علوم پزشکی
تهران
129 عبدالرزاق بن میر حسین 12 ربیع الاول 1016ق نسخ 804 شناسنامه ←
109
مهدوی، مصلح الدین
اصفهان
37 سید حسن بن میرشاهرخی جیلی 26 شعبان 1016ق نستعلیق 452 شناسنامه ←
110
رضوی
مشهد
17223 بی‌کاتب 1014ق نسخ - شناسنامه ←
111
ملی
تهران
25051 بی‌کاتب 1014ق نسخ 322 شناسنامه ←
112
مدرسه میرزا جعفر
مشهد
217 اشرف بن علی لاهیجی 1014ق نسخ - شناسنامه ←
113
مرعشی
قم
11187 امین الدین محمد بن احمد جمعه ذیحجه 1013ق نسخ 300 شناسنامه ←
114
رضوی
مشهد
5193 مولانا طالب شیرازی چهارشنبه 12 ربیع الاول 1004ق نستعلیق 260 شناسنامه ←
115
دانشگاه
تهران
5189 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نسخ 339 شناسنامه ←
116
دانشگاه
تهران
6354 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نسخ 395 شناسنامه ←
117
ملی
تهران
517 بی‌کاتب محتملاً قرن 11 نسخ 197 شناسنامه ←
118
ملی
تهران
1496 بی‌کاتب محتملاً قرن 11 نستعلیق 71 شناسنامه ←
119
گلپایگانی
قم
253-2/73 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 484 شناسنامه ←
120
رضوی
مشهد
15205 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 335 شناسنامه ←