شجره ترک

● شجره ترک = تاریخ مغول / تاریخ ایران / فارسی šajare-ye tork = tārīx-e moqol خوارزمی، بهادرخان بن محمدخان، 1014-1074 قمری xārazmī, bahādor xān ebn-e mohammad xān (1606 - 1664) مترجم: فروغی، محمد علی، 1254 - 1321 شمسی تاریخ ترجمه: جمادی الاول 1324ق تاریخ خاندان شیبانیان ازبک انساب این خانواده تا مغول است، از خلقت آدم آغاز شده و تا سلاطین هند که مصادف با سال تألیف کتاب (حدود 1074 ق) می‌باشد، ادامه می‌یابد. این کتاب غیر از کتاب شجره اتراک است. در نه «فصل»: 1. از آدم تا مغول خان؛ 2. از مغول خان تا چنگیز خان؛ 3. از ولادت چنگیز خان تا وفات او؛ 4. احوال اکتای پسر سوم چنگیز خان و اولاد او و اعقاب چنگیز خان که در مغولستان سلطنت کرده اند؛ 5. تاریخ اولاد جغتای پسر دوم چنگیز خان که در ماوراء النهر و کاشغر حکومت نموده‌اند؛ 6. تاریخ اولاد توفی پسر چهارم چنگیز خان که در ایران سلطنت داشته‌اند؛ 7. تاریخ اولاد جوجی پسر ارشد چنگیز خان که در دشت قبچاق حکمرانی کرده‌اند؛ 8. تاریخ اولاد شیبان خان پسر جوجی خان که در ماوراءالنهر و قرم و توران و بر قزاق‌ها فرمانروایی داشته‌اند؛ 9. تاریخ اولاد شیبان خان که در خوارزم سلطنت نموده‌اند. کتاب را محمد خان نوشته و پسرش دنبال کرده است. تاریخ و مکان تألیف آن سال 1074-1076 و شهر اور گنج است. در فهرست فیلم‌های دانشگاه تهران (286/2) مترجم را محمد علی فروغی یاد کرده است. در دیباچه می‌گوید: خداوند سه معرفت به من داد: علم جنگ و فرماندهی، معرفت به اقسام شعر، سوم علم السنه عربی و فارسی و ترکی و معرفت به تاریخ از آدم تا این دم. نام نگارنده متن و کتاب و فهرست نه «فصل» در دیباچه آمده است. به فرانسه و روسی هم در آمده است. اصل آن به ترکی شرقی است. آغاز: حمد خدائی را که ازلی است و او را شریک و مصاحبی نیست و بکلمه کن هفت آسمان و هفت زمین پیچیده هزار عالم خلق فرمود ... چنین گوید ابن عرب محمد خان ابوالغازی بهادرخان از نسل چنگیز ... انجام: این تاریخ وجوب یافته باین واسطه خان آن را انشاء کرد. خداوند گناهان هر دو (یعنی خان و پسرش را) عفو کند و تقصیرات ایشان را مستور بدارد [دنا 353/6؛ فهرستواره منزوی 1005/2]