شاه نامه محرمی

● شاه نامه محرمی / شعر / فارسی šāh-nāme-ye mahramī مثنوی بدون آغاز و پایان به بحر متقارب، درباره وقایع سلطنت بایزید دوم سلطان عثمانی در 1750 بیت. نام کتاب بنا بر تصریح شاعر در قسمت خاتمه نسخه، شاهنامه است: «به شهنامه کلکم از آن ره نمود ×× که طبع من و لطف شه آزمود / به من روح قدسی چو همراز شد ×× به نام تو شهنامه‌ام ساز شد». سراینده اشعار بنا بر یادداشتی که شادروان بهار پشت برگ اول نسخه کرده است به استناد قول حاجی خلیفه محرمی یا مجرمی است که در 943ق درگذشته و برای سلطان عثمانی شاهنامه سروده است. ولی در سایر تذکره‌ها نامی از چنین شاعری که شاهنامه سروده باشد نیست. در اینکه این شاهنامه برای سلطان بایزید دوم به نظم درآمده تردیدی نیست چون طغیان جم چلپی که در این کتاب به طور تفصیل آمده است، در زمان سلطان بایزید دوم بوده است، و چون سلطنت ممدوح خود را تا تاریخ تصنیف کتاب سی سال می‌گوید و بایزید دوم سی و یک سال سلطنت کرده است. بنابراین تاریخ تصنیف 917ق یعنی یک سال قبل از فوت بایزید دوم است. شاعر خود را در بعضی از ابیات با فردوسی مقایسه می‌کند مانند این سه بیت که در خاتمه است: «بسی خواست چون عذر محمود شاه ×× ز گفتار فردوسیم عذر خواه / بهر یک سخن گرچه جان داده ام ×× به میدان فردوسی افتاده ام / ستایش کنم شاه با جود را ×× ستانم صله ملک محمود را». عنوان مطالب کتاب بدین شرح است: توحید و نعت رسول (ص)، سبب نظم کتاب و مدح ابوالنصر بایزید، ذکر سلطنت خسرو در خرشنه روم، رفتن خسرو از اماسیه به یونان و فرار پور قرامان، مریض شدن ابوالفتح سطان محمد و سپردن ملک به محمد پاشا و بیداد او، دفترداران عجم و خرابی ملک، وفات ابوالفتح، قتل محمد پاشا و گریختن دفترداران کشتی نشستن ابوالنصر و نشستن به تخت قسطنطنیه، طغیان جم چلپی، نامه نوشتن به جم چلپی و عتاب نمودن او، لشکر کشیدن خسرو به دفع جم چلپی، رزم در بودوسا، رفتن جم چلپی به مکه، آمدن قاسم قرامانی از عجم بداش، نامه قاسم به جم چلپی، کارزار علی بیک با سپاه جم چلپی، فرار محمد بیک از مرز یونان، نامه قرا کوزبیک، فرستادن سلیمان بیک سپهدار به جنگ محمد بیک، فتح نامه سلیمان بیک، فرار جم چلپی به فرنگستان، قتل کدک احمد، وزارت داود پاشا، عزل اسحق پاشا، عزیمت خسرو به جانب غرب، گذشتن سپاه از رود تونه، تسخیر کیلی، توجه به آق کرمن، خان تاتار و سپاه او، فرستادن موسی بیک را به ضبط داش، لشکر فرستادن بانکرز، سپهدار شدن علی بیک، آمدن سلطان محمود چلپی و سنجق قتمانیه یافتن، وزارت احمد پاشا، آمدن قاصد مصر و هند به درگاه و عرض اخلاص نمودن، در خاتمه و خطاب زمین بوس گوید.