شناسنامه کتابشناختی اثر
الشافی (مختصر)
عنوان پیراسته: الشافی
aš-šāfī (mx.)
37
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/37432
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #37432
پدیدآور / مؤلف:
شیخ طوسی، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف:
432 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 18، ص 706
تا 709
زبان و قالب:
عربی
(selection)
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
الاستیفاء
(al-istīfā’)
اثر مرتبط / وابسته به:
الشافی فی الامامة و ابطال حجج العامة؛ علم الهدی، علی بن حسین (355-436)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
«الشافی فی الامامة» از کتابهای بسیار مهم شریف مرتضی است که در پاسخ مباحث امامت «المغنی» قاضی عبدالجبار معتزلی نگاشته ولی چون شریف مرتضی در آن کتاب بنای پاسخ به گفتههای معتزلی داشته مباحثش نامرتب و دارای تکرار بوده و مانند کتابهای مؤلفین با سبک منظمی نوشته نشده بود، لذا شیخ طوسی در صدد تنظیم آن برآمده و در این کتاب با عناوین «فصل، فصل» مطالب را منظم نموده است. این کتاب را مجلسی دوم در 1097ق تصحیح و حاشیهنویسی کرده و درس گفته است. شیخ میگوید: «عین عبارات و الفاظ شافی را غالباً حفظ کردهام و در آنجا که به ناچار و برای تکمیل، مطالبی افزودهام نیز از سخنان سید مرتضی در دیگر مؤلفات او آوردهام». شیخ در مقدمه کتاب نوید میدهد که پس از اثبات امامت (مطلقه) به ذکر ادله امامت یکایک امامان اثنی عشر بپردازد؛ اما برای رعایت اختصار از پرداختن به امامت خاصه صرف نظر کرده و آن را به کتابهای دیگر و به کتاب المفصح خویش احالت میدهد.
آغاز اثر
« بسمله الحمد لمستحق الحمد و موجبه وصلی الله علی خیرته من خلقه محمد وآله الطاهرین من عترته وسلم تسلیماً »
انجام اثر
« و نسئل الله تعالی ان یجعل ذلک خالصاً لوجهه مقرباً من ثوابه و مبعداً من عقابه بمنه ان شاء الله تعالی وافق الفراغ ... و الحمد لله. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، سنگی، 1301ق، رحلی، 184ص (صص296-479)، به دنبال «شافی»
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 423/4
دنا 320/6-321 (34 نسخه)
ذخائر التراث العربی الاسلامی 669/2
متن فنخا
● الشافی (مختصر) = الاستیفاء / کلام و اعتقادات / عربی
aš-šāfī (mx.) = al-istīfā’
شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری
šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069)
وابسته به: الشافی فی الامامة و ابطال حجج العامة؛ علم الهدی، علی بن حسین (355-436)
تاریخ تألیف: رجب 432ق
«الشافی فی الامامة» از کتابهای بسیار مهم شریف مرتضی است که در پاسخ مباحث امامت «المغنی» قاضی عبدالجبار معتزلی نگاشته ولی چون شریف مرتضی در آن کتاب بنای پاسخ به گفتههای معتزلی داشته مباحثش نامرتب و دارای تکرار بوده و مانند کتابهای مؤلفین با سبک منظمی نوشته نشده بود، لذا شیخ طوسی در صدد تنظیم آن برآمده و در این کتاب با عناوین «فصل، فصل» مطالب را منظم نموده است. این کتاب را مجلسی دوم در 1097ق تصحیح و حاشیهنویسی کرده و درس گفته است. شیخ میگوید: «عین عبارات و الفاظ شافی را غالباً حفظ کردهام و در آنجا که به ناچار و برای تکمیل، مطالبی افزودهام نیز از سخنان سید مرتضی در دیگر مؤلفات او آوردهام». شیخ در مقدمه کتاب نوید میدهد که پس از اثبات امامت (مطلقه) به ذکر ادله امامت یکایک امامان اثنی عشر بپردازد؛ اما برای رعایت اختصار از پرداختن به امامت خاصه صرف نظر کرده و آن را به کتابهای دیگر و به کتاب المفصح خویش احالت میدهد.
آغاز: بسمله الحمد لمستحق الحمد و موجبه وصلی الله علی خیرته من خلقه محمد وآله الطاهرین من عترته وسلم تسلیماً
انجام: و نسئل الله تعالی ان یجعل ذلک خالصاً لوجهه مقرباً من ثوابه و مبعداً من عقابه بمنه ان شاء الله تعالی وافق الفراغ ... و الحمد لله.
چاپ: ایران، سنگی، 1301ق، رحلی، 184ص (صص296-479)، به دنبال «شافی»
[الذریعة 423/4؛ دنا 320/6-321 (34 نسخه)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 669/2]
نسخههای خطی این اثر
37 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
945 | محمدسعیدبن میر عبدالفتاح حسینی | جمادی الاول 1090ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
3199 | عبدالکریم بن محمد صادق ابهری جیی اصفهانی | پنجشنبه 26 رجب 1091ق | نسخ | 268 | شناسنامه ← |
| 3 |
وزیری
یزد
|
1864/1 | عبدالکریم بن محمد صادق ابهری | محرم 1092ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 4 |
رضوی
مشهد
|
13031 | میر عبدالفتاح علیرضا حسینی جوزجانی | 1092ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 5 |
گلپایگانی
قم
|
6868/1-35/48 | محمد بن لاچین (شاگرد علامه مجلسی) | چهارشنبه 27 رجب 1097ق | نسخ | 213 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملک
تهران
|
1698 | مهدی قلی (گویا) | 1099ق | نستعلیق | 280 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
3987 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 214 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
9090 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 308 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
7652/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 68 | شناسنامه ← |
| 10 |
سریزدی
یزد
|
156 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 283 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
17769 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
9770 | نصیر بسطامی | قرن 12 | نسخ | 280 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
3971 | بیکاتب | 1101ق | نسخ | 531 | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
2920 | بیکاتب | یکشنبه 24 صفر 1105ق | نسخ | 374 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
17035 | بیکاتب | 1107ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
69 | بیکاتب | رمضان 1107ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 17 |
مرکز احیاء
قم
|
2210 | محمد بن یعقوب | جمعه 6 جمادی الثانی 1109ق | نسخ | 170 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملک
تهران
|
1519 | خلیفه بن یوسف نجفی | جمادی الاول 1110ق | نسخ | 288 | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
519 | علی بن شمس | چهارشنبه 7 محرم 1110ق | نسخ | 257 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرکز احیاء
قم
|
732 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 21 |
مسجد اعظم
قم
|
1375 | محمد قاسم بن محمد کاظم طسوجی | چهارشنبه 4 ذیحجه 1115ق | نسخ | 257 | شناسنامه ← |
| 22 |
نواب
مشهد
|
309 | تقی بن محمد صادق موسوی | شعبان 1105ق تا شوال 1119ق | نستعلیق | 180 | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
463-طباطبائی | حاج محمد شفیع بن مولانا محمد باقر نیشابوری | 1120ق | نسخ | 164 | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
463 ط | حاجی محمد شفیع بن مولانا محمد باقر نیشابوری | 1120ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
3957 | ابوالقاسم بن حسین موسوی | 1126ق | نستعلیق | 626 | شناسنامه ← |
| 26 |
مسجد اعظم
قم
|
295 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
27351 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 28 |
الهیات
مشهد
|
8879 | عبدالله بن قاسمعلی | جمادی الاول پنجشنبه 24 صفر 1234ق | نسخ | 237 | شناسنامه ← |
| 29 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
144 | بیکاتب | سهشنبه 6 صفر 1249ق | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 30 |
سپهسالار
تهران
|
1323 | مرتضی بن حاج محمد علی | ربیع الاول 1257ق | نسخ | 205 | شناسنامه ← |