شناسنامه کتابشناختی اثر
الشافی فی الامامة و ابطال حجج العامة
aš-šāfī fi-l imāma wa ibṭāl-i ḥujaj-il ‘āmma
66
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/37431
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #37431
پدیدآور / مؤلف:
علم الهدی، علی بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
432 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 18، ص 701
تا 706
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رد مبسوط مفصلی است بر قسمت مباحث امامت کتاب «المغنی» قاضی عبدالجبار معتزلی (-415ق) با عنوان «قال صاحب الکتاب». چون این کتاب مفصل به مباحث امامت بر پایه نظریه شیعه امامیه پرداخته است، نزد بزرگان دانشمندان و اهل نظر بسیار مورد اهمیت میباشد، گروهی به تلخیص و تهذیب آن پرداخته اند. ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه در جزء 1 و 2 و 12 و 13 و 16 و 17 سخنان این دو را آورده و درباره آنها داوری نمود. شیخ طوسی (-460ق) آن را به نام «تلخیص الشافی» مختصر نموده است.
آغاز اثر
« بسمله، الحمد لله و سلامه علی عباده الذین اصطفی محمد و آله الطاهرین الابرار. سألت ایدک الله تتبع ما انطوی علیه الکتاب المعروف بالمغنى من الحجاج فی الامامه »
انجام اثر
« انه سمیع الدعا قریب مجیب و صلوته علی خیرته من خلقه محمد نبیه و الطیبین من عترته و ذریته و سلامه و رحمته و برکاته »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص533؛ ایران، سنگی، 1301ق، رحلی، 295ص (صص 1-295)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
الشافی (مختصر) = الاستیفاء؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385- 460)
حاشیة الشافی للسید مرتضی؛ استرآبادی، محمد شفیع بن محمد علی (-11)
ارتشاف الصافی من سلاف الشافی؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 8/13
ذخائر التراث العربی الاسلامی 615/1
کشف الحجب و الاستار ص 315
دنا 318/6-320 (62 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الشافی فی الامامة و ابطال حجج العامة / کلام و اعتقادات / عربی
aš-šāfī fi-l imāma wa ibṭāl-i ḥujaj-il ‘āmma
علم الهدی، علی بن حسین، 355 - 436 قمری
‘alam-ol-hodā, ‘alī ebn-e hoseyn (967 - 1045)
تاریخ تألیف: رجب 432ق
رد مبسوط مفصلی است بر قسمت مباحث امامت کتاب «المغنی» قاضی عبدالجبار معتزلی (-415ق) با عنوان «قال صاحب الکتاب». چون این کتاب مفصل به مباحث امامت بر پایه نظریه شیعه امامیه پرداخته است، نزد بزرگان دانشمندان و اهل نظر بسیار مورد اهمیت میباشد، گروهی به تلخیص و تهذیب آن پرداخته اند. ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه در جزء 1 و 2 و 12 و 13 و 16 و 17 سخنان این دو را آورده و درباره آنها داوری نمود. شیخ طوسی (-460ق) آن را به نام «تلخیص الشافی» مختصر نموده است.
آغاز: بسمله، الحمد لله و سلامه علی عباده الذین اصطفی محمد و آله الطاهرین الابرار. سألت ایدک الله تتبع ما انطوی علیه الکتاب المعروف بالمغنى من الحجاج فی الامامه
انجام: انه سمیع الدعا قریب مجیب و صلوته علی خیرته من خلقه محمد نبیه و الطیبین من عترته و ذریته و سلامه و رحمته و برکاته
چاپ: مشار عربی، ص533؛ ایران، سنگی، 1301ق، رحلی، 295ص (صص 1-295)
[الذریعة 8/13؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 615/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 315؛ دنا 318/6-320 (62 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- الشافی (مختصر) = الاستیفاء؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385- 460)
2- حاشیة الشافی للسید مرتضی؛ استرآبادی، محمد شفیع بن محمد علی (-11)
3- ارتشاف الصافی من سلاف الشافی؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140)
نسخههای خطی این اثر
66 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
518 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 372 | شناسنامه ← |
| 2 |
مدرسه غرب
همدان
|
399 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
14831/1 | محمود بن عبدالرحمن | 1314ق | نسخ | 97 | شناسنامه ← |
| 4 |
فیضیه
قم
|
416/3 | علی بن شیخ حسن یاسین نجفی | گویا 1281ق | نسخ | 250 | شناسنامه ← |
| 5 |
فیضیه
قم
|
622/3 | علی یاسین النجفی عامله الله | 1280ق | نسخ | 498 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
9188 | محمد کریم بن محمد بیکدلی | غدیر 18 ذیحجه 1274ق | نسخ | 215 | شناسنامه ← |
| 7 |
فحول قزوینی
قزوین
|
بدون شماره | بیکاتب | با تاریخ 1261ق، استکتاب رضی | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
فحول قزوینی
قزوین
|
بدون شماره | احمد بن مصطفی خوئینی | 9 جمادی الاول 1260ق | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
10020 | محمد بن عبداللطیف عاملی | جمعه 6 محرم 1141ق | نسخ | 323 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
171 | محمد ابراهیم بن محمد یعقوب | رجب 1136ق | نسخ | 70 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
2171 | خان محمد بن ملا محمد سلیم طالقانی | 21 رجب 1132ق | نستعلیق | 442 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
6783 | بیکاتب | 25 رجب 1129ق | نسخ | 239 | شناسنامه ← |
| 13 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1079 | علیرضا بن محمد قاسم | سهشنبه 3 ذیقعده 1128ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 14 |
ملی
تهران
|
3088 | ابوطالب بن ابی تراب | 1127ق | نسخ | 344 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
1377 | بیکاتب | 1121ق | نسخ | 659 | شناسنامه ← |
| 16 |
نواب
مشهد
|
518 | محمد ابراهیم بن محمد باقر قوشخانهای | شنبه 12 رجب 1117ق | نسخ | 298 | شناسنامه ← |
| 17 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
21 | محمد شریف بن محمد رضا بن محمود بن محمد مشهور به فقیه جیلی دیلمی لاهیجانی | سهشنبه 26 جمادی الثانی 1117ق | نسخ | 285 | شناسنامه ← |
| 18 |
گوهرشاد
مشهد
|
317 | بیکاتب | 15 رمضان 1117ق | نسخ | 288 | شناسنامه ← |
| 19 |
مرکز احیاء
قم
|
1693/1 | محمد مهدی بن عبد المطلب اصفهانی | 18 ذیحجه 1114ق | نسخ | 161 | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
132 خوئی | عبدالوهاب پسر حاج محمد علی بیابانکی | 1113ق | نسخ | 862 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرعشی
قم
|
7027 | بیکاتب | محرم 1112ق | نسخ | 271 | شناسنامه ← |
| 22 |
دانشگاه
تهران
|
6701 | مقیم بن یحیی سبزواری | شنبه 4 ربیع الاول 1111ق | نسخ | 321 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
675 | محمد بن حاجی سعید | 1110ق | نستعلیق | 300 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرکز احیاء
قم
|
913 | محمد هادی بن قنبر علی طبسی | شنبه 24 رجب 1106ق | نسخ | 248 | شناسنامه ← |
| 25 |
مرکز احیاء
قم
|
2914 | محمد مؤمن کشمیری | 11 شعبان 1103ق | نستعلیق | 259 | شناسنامه ← |
| 26 |
مجلس
تهران
|
16029 | علیرضا بن میر عبدالفتاح حسینی جورتی | دهه میانی رجب 1102ق | نسخ | 254 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
1282 | بیکاتب | 21 صفر1101ق | نسخ | 237 | شناسنامه ← |
| 28 |
ثقة الاسلام
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | 1101ق | - | - | شناسنامه ← |
| 29 |
ملی
تهران
|
1940 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 230 | شناسنامه ← |
| 30 |
دائرة المعارف
تهران
|
1883-عکسی | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 620 | شناسنامه ← |