شناسنامه کتابشناختی اثر
سیر و سلوک
seyr va solūk
30
نسخه ثبتشده
از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/37283
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #37283
پدیدآور / مؤلف:
بحرالعلوم، محمد مهدی بن مرتضی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 18، ص 628
تا 630
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
سیر و سلوک
عناوین دیگر و همتراز:
تحفة الملوک فی السیر و السلوک
(tohfat-ol-molūk fe-s sayr-e va-s solūk)
چهل منزل خلوص
(čehel manzel-e xolūs)
منازل چهل گانه
(manāzel-e čehel gāna)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رساله مختصر و مهمی است در بیان طریقه سیر و سلوک الی الله؛ در آغاز ظهور و تکمیل استعداد را در چهل سالگی یاد کرده میگوید، باطن هر کس به مرحله چهلم از استعداد به فعلیت میرسد، آنگاه سیر منازل چهلگانه را در چهار شرط بیان میکند: 1. مقصود را بداند (حکیم گردد)؛ 2. خلوص (عارف گردد)؛ 3. سیر منازل چهلگانه؛ 4. طی عوالم عدیده، که منازل پیش از دخول در عالم خلوص است. این رساله به سید بن طاووس نیز منتسب است؛ در نسبت این رساله به سید بحر العلوم نظرات مختلفی مطرح شده است. علامه سید محمد حسین حسینی طهرانی در مقدمه مبسوطی که بر رساله سیر و سلوک بحر العلوم نگاشته در این باره به خوبی بحث نموده است.
آغاز اثر
« بسم الله خیر الاسماء. الحمد و الثناء لعین الوجود و الصلوة علی واقف مواقف الشهود و علی آله امناء المعبود ای همسفران فلک سعادت و صفاء و ای رفیقان راه خلوصیت (کذ) وفنا امکثوا انی آنست نار العلی آتیکم منها بخبر او جذوة من المنار لعلکم تصطلون بطرق عدیده از سید رسل و هادی سبل (کذ) مرویست که من اخلص. »
انجام اثر
« والحال به مسجد ابن طاووس مشهور است وحال از بنای آن مسجد اثری نیست والله ولی الامر کله. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، تهران، انتشارات حکمت، سید محمد حسین حسینی طهرانی؛ ایران، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، 1388 شمسی، رضا استادی، حروفی، 1، وزیری، ضمن بیست رساله فارسی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 288/6 (23 نسخه)
نسخههای منزوی 1205/2
الذریعة 127/9 و 282/12 و 284 و 241/21
فهرستواره منزوی 48/7 با عنوان «اربعینیه» و 509/7
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● سیر و سلوک = تحفة الملوک فی السیر و السلوک = چهل منزل خلوص = منازل چهل گانه / سیر و سلوک / فارسی
seyr va solūk = tohfat-ol-molūk fe-s sayr-e va-s solūk = čehel manzel-e xolūs = manāzel-e čehel gāna
؟ بحرالعلوم، محمد مهدی بن مرتضی، 1155 - 1212 قمری
bahr-ol-‘olūm, mohammad mahdī ebn-e morteza (1742 - 1798)
رساله مختصر و مهمی است در بیان طریقه سیر و سلوک الی الله؛ در آغاز ظهور و تکمیل استعداد را در چهل سالگی یاد کرده میگوید، باطن هر کس به مرحله چهلم از استعداد به فعلیت میرسد، آنگاه سیر منازل چهلگانه را در چهار شرط بیان میکند: 1. مقصود را بداند (حکیم گردد)؛ 2. خلوص (عارف گردد)؛ 3. سیر منازل چهلگانه؛ 4. طی عوالم عدیده، که منازل پیش از دخول در عالم خلوص است. این رساله به سید بن طاووس نیز منتسب است؛ در نسبت این رساله به سید بحر العلوم نظرات مختلفی مطرح شده است. علامه سید محمد حسین حسینی طهرانی در مقدمه مبسوطی که بر رساله سیر و سلوک بحر العلوم نگاشته در این باره به خوبی بحث نموده است.
آغاز: بسم الله خیر الاسماء. الحمد و الثناء لعین الوجود و الصلوة علی واقف مواقف الشهود و علی آله امناء المعبود ای همسفران فلک سعادت و صفاء و ای رفیقان راه خلوصیت (کذ) وفنا امکثوا انی آنست نار العلی آتیکم منها بخبر او جذوة من المنار لعلکم تصطلون بطرق عدیده از سید رسل و هادی سبل (کذ) مرویست که من اخلص.
انجام: والحال به مسجد ابن طاووس مشهور است وحال از بنای آن مسجد اثری نیست والله ولی الامر کله.
چاپ: ایران، تهران، انتشارات حکمت، سید محمد حسین حسینی طهرانی؛ ایران، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، 1388 شمسی، رضا استادی، حروفی، 1، وزیری، ضمن بیست رساله فارسی
[دنا 288/6 (23 نسخه)؛ نسخههای منزوی 1205/2؛ الذریعة 127/9 و 282/12 و 284 و 241/21؛ فهرستواره منزوی 48/7 با عنوان «اربعینیه» و 509/7]
نسخههای خطی این اثر
30 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1336 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 31 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
864/4 | بیکاتب | بیتاریخ | تعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
358/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 26 | شناسنامه ← |
| 4 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
484 | آیة الله بروجردی | بیتاریخ | نستعلیق | 55 | شناسنامه ← |
| 5 |
گلپایگانی
قم
|
8906-59/126 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
7024 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 42 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
18091 | شاکری، رمضانعلی | 1386ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
938/1 | محمد غروی | 1377ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
21522 | حسینعلی | حدود1360ق | نسخ | 19 | شناسنامه ← |
| 10 |
امام جمعه
زنجان
|
1مجموعه بدون شماره | محمود بن ابی الفاضل حسینی | دوشنبه 23 ربیع الثانی 1347ق | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
10424 | احمد بن ملا فرج یزدی | غره ذیحجه 1341ق | نستعلیق | 81 | شناسنامه ← |
| 12 |
استادی، رضا
قم
|
نامعلوم | نجم الدین عراقی | 1333ق | نستعلیق | 38 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
20930 | احمد بن محمدرضا حسینی خوانساری | پنجشنبه 12 ربیع الاول 1333ق | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
15563 | بیکاتب | 2 ذیحجه 1318ق | نسخ | 77 | شناسنامه ← |
| 15 |
امام جمعه، محمد حسن
گلپایگان
|
29/6 | محمد حسین | پنجشنبه 12 صفر 1305ق | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 16 |
دائرة المعارف
تهران
|
600 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | 17 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرکز احیاء
قم
|
1487 | محمد جعفر شریف بن محمد نبی فدشکوهی فسوی | 23 ربیع الاول 1300ق | نستعلیق، نسخ | 74 | شناسنامه ← |
| 18 |
ادبیات
تهران
|
266 حکمت | بیکاتب | قرن 14 | - | - | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
10768/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
38258 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | 31 | شناسنامه ← |
| 21 |
دائرة المعارف
تهران
|
1456 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 22 |
مرکز احیاء
قم
|
2614/1 | بیکاتب | 1296ق | نسخ | 126 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
605 | بیکاتب | 1295ق | نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 24 |
عبدالعظیم
تهران
|
353 | رجبعلی | جمعه 21 ربیع الاول 1293ق | نستعلیق | 46 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
6847 | بیکاتب | شعبان 1291ق | شکسته نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 26 |
گلپایگانی
قم
|
789/2-5/79 | محمد حسین بن محمد صادق حسنی حسینی خاتون آبادی | پنجشنبه 23 جمادی الاول 1288ق | نستعلیق | 37 | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
606 | بیکاتب | سهشنبه 26 رمضان 1271ق | شکسته نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 28 |
ملی
تهران
|
2468/1 | بیکاتب | 1268ق | نستعلیق، شکسته | 51 | شناسنامه ← |
| 29 |
دائرة المعارف
تهران
|
1563/5 | بیکاتب | 1262ق | نسخ | 32 | شناسنامه ← |
| 30 |
ملک
تهران
|
2856/7 | محمد ابراهیم | سهشنبه 15 ذیقعده 1260ق | شکسته نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |