نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

سهو النبی (ص)

sahw-un nabī
24 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/37065
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #37065
پدیدآور / مؤلف: مفید، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 18، ص 554 تا 556
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
السهویة (as-sahwīyya) الرد علی من یزعم ان النبی یسهو (ar-radd-u ‘alā man yaz‘am anna-n-nabī-ya yashū)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است کلامی در رد شیخ صدوق که قائل به جواز سهو بر نبی (ص) بود و آن را در پاسخ به سؤالی که در همین باب از کربلا رسیده بود نگاشت. تمام این رساله را مجلسی یکجا در بحار (17: 122-129) آورده و درباره مؤلف آن بین سید مرتضی و مفید تردید کرده و سپس نسبت آن را به مفید ارجح دانسته است. نجاشی در ضمن تألیفات مفید و علم الهدی رساله‌ای در رد صدوق در مسأله سهو النبی یاد نکرده و همان‌گونه صاحب الذریعه نوشته‌اند، نسبت آن به مفید بسیار دور از حقیقت می‌نماید زیرا مؤلف از صدوق به تکرار و با تعرض یاد کرده و این بر خلاف شیوه مفید است به خصوص درباره صدوق. نجاشی در ضمن تألیفات ابویعلی محمد بن حسن بن حمزه (- 462ق) که داماد مفید بوده، رساله‌ای یاد کرده به نام «جواب المسائل الواردة من الحائر» و شاید این همان رساله سهویه است به‌خصوص که در پایان نسخه‌ای از رساله مذکور نوشته شده «تم جواب اهل الحائر».
آغاز اثر
« الحمدلله الذی اصطفی محمداً لرسالته و اختاره علی علم للاداء عنه ... »
انجام اثر
« قریب الی ذوی الافات المسقطة عنهم التکلیف و الله المستعان و هو حسبنا و نعم الوکیل. »
سوابق و چاپ‌های اثر
در جلد دهم «مصنفات شیخ مفید» با تحقیق شیخ محمد مهدی نجف توسط کنگره شیخ مفید به چاپ رسیده
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نجاشی ص 288 مقالات عربی کنگره شیخ مفید 256/1-259 الذریعة 175/5 و 200/11 و 267/12 ریحانة الادب: 361/5 دنا 263/6 (20 نسخه) مکتبة امیرالمؤمنین 532/2

متن فنخا

● سهو النبی (ص) = السهویة = الرد علی من یزعم ان النبی یسهو / کلام و اعتقادات / عربی sahw-un nabī = as-sahwīyya = ar-radd-u ‘alā man yaz‘am anna-n-nabī-ya yashū مفید، محمد بن محمد، 336 - 413 قمری mofīd, mohammad ebn-e mohammad (948 - 1023) رساله‌ای است کلامی در رد شیخ صدوق که قائل به جواز سهو بر نبی (ص) بود و آن را در پاسخ به سؤالی که در همین باب از کربلا رسیده بود نگاشت. تمام این رساله را مجلسی یکجا در بحار (17: 122-129) آورده و درباره مؤلف آن بین سید مرتضی و مفید تردید کرده و سپس نسبت آن را به مفید ارجح دانسته است. نجاشی در ضمن تألیفات مفید و علم الهدی رساله‌ای در رد صدوق در مسأله سهو النبی یاد نکرده و همان‌گونه صاحب الذریعه نوشته‌اند، نسبت آن به مفید بسیار دور از حقیقت می‌نماید زیرا مؤلف از صدوق به تکرار و با تعرض یاد کرده و این بر خلاف شیوه مفید است به خصوص درباره صدوق. نجاشی در ضمن تألیفات ابویعلی محمد بن حسن بن حمزه (- 462ق) که داماد مفید بوده، رساله‌ای یاد کرده به نام «جواب المسائل الواردة من الحائر» و شاید این همان رساله سهویه است به‌خصوص که در پایان نسخه‌ای از رساله مذکور نوشته شده «تم جواب اهل الحائر». آغاز: الحمدلله الذی اصطفی محمداً لرسالته و اختاره علی علم للاداء عنه ... انجام: قریب الی ذوی الافات المسقطة عنهم التکلیف و الله المستعان و هو حسبنا و نعم الوکیل. چاپ: در جلد دهم «مصنفات شیخ مفید» با تحقیق شیخ محمد مهدی نجف توسط کنگره شیخ مفید به چاپ رسیده [نجاشی ص 288؛ مقالات عربی کنگره شیخ مفید 256/1-259؛ الذریعة 175/5 و 200/11 و 267/12؛ ریحانة الادب: 361/5؛ دنا 263/6 (20 نسخه)؛ مکتبة امیرالمؤمنین 532/2]

نسخه‌های خطی این اثر

24 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرکز احیاء
قم
2611/13 عزیز الله بن عبدالعلی فراهانی 1074ق نسخ 12 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
8/12 خوئی بی‌کاتب قرن 11 - 2 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
18853 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 5 شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
21958 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 9 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
78/3 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 7 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
12691/3 محمد بن شیخ سلمان سعدی ربیع الاول 1205ق نسخ 7 شناسنامه ←
7
گلپایگانی
قم
1310/15 - 8/20 فتحعلی زند 1233ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
8
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
499/3 نصرالله قزوینی رجب 1279ق نسخ 8 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
18341/5 بی‌کاتب قرن 14 نسخ 7 شناسنامه ←
10
مرعشی
قم
3414/4 محمد باقر بن محمد حسن بیرجندی قائنی 1300ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
2375/2-ف آقا بزرگ تهرانی (محمد حسن بن علی) یک‌شنبه 6 ذیحجه 1319ق - - شناسنامه ←
12
معصومیه
قم
3-6278 مهدی بن علی رضای قمی 1320ق نستعلیق - شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
1337/4عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
14
مرکز احیاء
قم
2275 محمد رضا (کاشف الغطاء) 7 رمضان 1323ق نسخ 14 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
17174/16 بی‌کاتب 1329ق تعلیق، نسخ 6 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
8967/1 عبدالله بن محمد حسن هشترودی تبریزی رجب 1336ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
17
مفتی الشیعه
قم
2/4 سید ابوالقاسم (المحرر) نجفی اصفهانی 1339ق نسخ 3 شناسنامه ←
18
وزیری
یزد
1929/1 جمال الدین بن محمد حسن نجفی نائینی 1349ق نسخ 5 شناسنامه ←
19
طبسی
قم
314/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←
20
مرعشی
قم
243/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←
21
دانشگاه
تهران
10031/14 محمد بن صالح بی‌تاریخ - 3 شناسنامه ←
22
دانشگاه
تهران
3343/5-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
14505/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 4 شناسنامه ←
24
دانشگاه
تهران
2091/11 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 8 شناسنامه ←