اخلص النصایح فی تخطیط الصفایح

● اخلص النصایح فی تخطیط الصفایح / هندسه / عربی axlaṣ-un-naṣāyiḥ fī taxṭīṭ-iṣ-ṣafāyiḥ قریشی، عمر بن عبدالرحمن، ق9قمری qorayšī, ‘omar ebn-e ‘abd-or-rahmān ( - 15c) تاریخ تألیف: جمعه 19 صفر 851ق مؤلف در دیباچه می‌گوید به خواهش یکی از برادرانم از مردم اندلس که نزد من رساله «المصلحة المطلوب فی العمل بربع الجیوب» را در ماه شوال 850ق می‌خواند، این کتاب را در 3 «باب» در 10 «فصل» نگاشتم: الباب الاول فی بیان الاعمال التی یتوقف علیها اعمال الرخایم، در 3 «فصل»؛ 1. فی تبیین ما یحتاج الیه من الضرب و القسمه بطریق الحساب ...، 3. فی معرفت السمت من الارتفاع و عکسه؛ الباب الثانی فی اعمال الرخایم، در 3 «فصل»؛ 1. فی ذکر انواعها و معرفة انحراف منحرفها ...؛ 3. فی کیفیة تخطیط هذا الرخایم و وضعها فی محلها؛ الباب الثالث فی اعمال رخایم فصل الدایر و هی التی یکون المطل فیها خیطا، در 4 «فصل»؛ 1. فی معرفة عرض السطح و طوله و سمت خط نصف نهاره و ذکر انواع الرخایم. نام کتاب به سه گونه دیده شده است: در ص. ع. به نام «اخلاص النصایح فی تخطیط البطایح» و در انجامه «اصح النصایح فی تخطیط الصفایح» و در «ایضاح المکنون 50/1» به گونه سوم یعنی «اخلاص النصایح فی تخطیط الصفایح» آمده است. آغاز: بسمله. صلى الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه. یقول العبد الفقیر الى رحمة مولاه الغنی ... عمر بن عبدالرحمان بن ابی القاسم بن محمد بن زکریا القرشی [چنین] التوذوی الاصل التونسی المولد و المنشاء ... حمدله. صلاة ... اما بعد، فان بعض اخواننا من اهل الاندلس حفظه الله تعالى لما قرا على رسالتی محصله، المطلوب فی العمل بربع الجیوب فی شهور سنة خمسین و ثمانمائه. انجام: و لذلک سمیته اخلص النصایح فی تخطیط الصفایح، مع اعترافی بان الانسان محل الخطا و النسیان، و اذا وقع الاعتراف فهو هادم الاقتراف ... و الحمدلله رب العالمین. قال مولفه عفا (چنین) الله عنا و عنه و کان الفراغ من هذه النسخة عشیة یوم الجمعة التاسع عشر صفر عام 851 الهجرة علی ید مولفه عمر بن عبدالرحمان بن ابی القاسم ... و من خطه نقلت و المعول فی الله علی مقابله باصله ... فرغ من کتابه تا (چنین) فی یوم الاربعا المبارک ثانی عشر شهر رمضان المعظم قدره و حرمته 852. [بغدادی، ایضاح، 443/2 «محصلة المطلوب...»، همانجا، 50/1 «اخلاص النصایح...»]