سلوک الملوک

● سلوک الملوک / حکومت و سیاست / فارسی solūk-ol-molūk واعظ گیلانی، عبدالوحید بن نعمت الله، ق11 قمری vā‘ez-e gīlānī, ‘abd-ol-vahīd ebn-e ne‘mat-ol-lāh (- 17c) صدر نسخه نوشته شده: «کتاب سیزدهم مسمی به سلوک الملوک در بیان آداب رعیت‌پروری و عدالت گستری و سویت نگاه داشتن»، در دیباچه آورده است: «باید دانست که وجوه قرائت در مالک یوم الدین و ملک یوم الدین در اولین کتاب گذشت». از جمع میان دو عبارت معلوم می‌شود که این کتاب از سلسله مجلدات کتابی است که هر جلدی را به نامی موسوم داشته و دور نیست که بر سوره «فاتحة الکتاب» تفسیری مفصل نگاشته است و این از اجزاء آن کتاب باشد. بالجمله مؤلف در این کتاب کلمه ملک و مالک از آیه سوم سوره فاتحة الکتاب را عنوان قرار داده و به ذکر آداب و سیرت پادشاهی پرداخته است. کتاب مرتب است بر پنج باب: 1. بیان سلطنت و خلافتی که نیابت حق است جل جلاله؛ 2. نصیحت ملوک (شامل ده قاعده)؛ 3. سیرت ملوک؛ 4. سیرت ملوک با هر طایفه از رعایا (در این باب عهدنامه مالک اشتر را ترجمه و شرح نمود)؛ 5. آداب وزراء و اصحاب قلم و نواب و گماشتگان ملوک عالم. آغاز: نام خداوندست که رحمن است بر بندگان بدادن ملک و سلطنت بدیشان تا طریق بندگی او را بدانند که خدمت پادشاه را جز پادشاهان ندانند. انجام: آنچه مناسب این کتاب بود از سخنان اکابر در اینجا انتخاب افتاد بعون الله تعالی و حسن توفیقه و الحمدلله رب العالمین. [دنا 194/6؛ فهرستواره منزوی 497/6]