سلم السماوات

● سلم السماوات / کلام و اعتقادات / فارسی sollam-os samāvāt کازرونی، ابوالقاسم بن ابی حامد، ق 11 قمری kāzerūnī, ab-ol-qāsem ebn-e abī-hāmed (- 17c) اهداء به: شاه عباس صفوی و الله وردی خان فرمان فرمای فارس تاریخ تألیف: 1014ق کتاب از مجامیع فلسفی و ادبی است و غرض از تألیف را چنین بیان کرده است: «این کتابی است مشتمل بر هفت مرقوم در خلاصه کتاب‌ها و نفایس علوم، متصدی جمع و تألیف آن ابوالقاسم ابن ابوحامد ابن نصر البیان طریق طلب قدم قدم نور دیده و اوراق صحف ورق ورق گردیده تا سرمایه این مقصود چون خرقه و طعمه گدایان هر پاره از جایی و هر لقمه از سرایی فراهم آورده ... و اگر چه مقصود اصلی در این اوراق ایراد عقاید دین و نفایس علم و الیقین بود چون رغبت اصحاب به مطالعه منشآت و اشعار مشاهده می‌نمود آن لآلی گرانمایه حکمت و جواهر کمیاب معرفت را به نوادر اشعار مشاهده می‌نمود و بدایع گفتار مقرون داشت تا ناظران را رغبت افزاید». کتاب در هفت «مرقوم» تنظیم شده و هر مرقومی دارای خطبه جداگانه است: مرقوم 1. معرفت مولی و شناختن حق سبحانه و تعالی در دوازده کلمه؛ مرقوم 2. نبوت رسول (ص) و فضایل قرآن و امامت ائمه علیهم السلام و دلایل آن، در دو قسم؛ مرقوم 3. ولایت و کرامت مکاشفات و علوم غریبه و خارق عادات، در هفده باب؛ مرقوم 4. ذکر جمعی از حکمای جهان و جمله‌ای از سخن‌های ایشان؛ مرقوم 5. اصناف شعرای معجز آئین و نموداری از شعرای گزین؛ مرقوم 6. مخاطبه نفس اصم به انواع مواعظ و حکم، در ده خطاب؛ مرقوم 7. حقیقت موت و معاد ایشان و خاتمه حال جهان، در سه فصل و خاتمه. آغاز: فاتحه آغاز و ابتدا و خاتمه انجام و انتها تقدیم جناب کبریا ... بهترین سخن ثنای خداست انجام: وله الحکمة و السر و الاضمار. این است آنچه مناسب نمود ایراد آن در فصول این باب و خواتیم این کتاب و المرجو من الله تعالى العفو ثم القبول و ذلك اعانة المأمول. نظم: ای کار همه یافته انجام از تو ×× وی گشته روا امید هر خام از تو / بپذیر رعایت کرم تا برسد ×× این دفتر اوراق به اتمام از تو چاپ: مرقوم پنجم از کتاب سلم السموات توسط استاد دکتر یحیی قریب در سال (1340ش) در تهران به چاپ رسیده [دنا 188/6 (7 نسخه)؛ الذریعه 221/12؛ نسخه‌های منزوی 672/1] شرح و حواشی: 1- سلم السماوات (منتخب)؛ نیریزی شیرازی، محمد ابراهیم (-13)