سفينة النجاة

● سفينة النجاة / کلام و اعتقادات / فارسی safīnat-on najāt تجلی شیرازی، علیرضا بن حسین، - 1085 قمری tajallī šīrāzī, ‘alī-rezā ebn-e hoseyn (- 1675) تاریخ تألیف: سه‌شنبه 7 ربیع الاول 1067ق؛ محل تألیف: هند کتابی ساده در موضوع امامت و مختصری هم از مبدأ و معاد و نبوت را نوشته و هنگام عودت از هندوستان به ایران تألیف نموده است. در سه «مقام» و یک «خاتمه»: مقام 1. معرفة الله، مشتمل بر دو «اساس»: 1) تقریر دلیل بر ثبوت واجب الوجود، 2) صفات واجب الوجود، و تمام مقصد در ضمن چهار منهج خواهد شد؛ مقام 2. نبوت، مشتمل بر «فاتحه» و چهار «رکن»: فاتحه: در بیان معنی مراد از نبی، رکن 1) بیان ضرورت وجود نبی، 2) طریقه علم به نبوت، 3) تقریر دلیل بر نبوت خاتم النبيين، 4) عصمت نبی و بعضی دیگر از شرایط؛ مقام 3. امامت، مشتمل بر دوازده «اصل»: 1) بیان برخی از اوصاف امام و شرایط امامت، 2) در حدیث غدیر خم و متعلقات آن، 3) در آیه انما ولیکم الله، 4) در حدیث منزلت، 5) در آیه تطهیر و بعضی از مناسبات، 6) در حدیث تمسک و مناسبات آن، 7) ذکر اخباری که مشتمل است بر وصایت و دلالت و خلافت و امثال آن، 8) ذکر احادیثی که تصریح شده در آنها به امامت ائمه اثنا عشر و حدیث من مات و لم یعرف امام زمانه، 9) ذکر برخی از فضایل مستلزم امامت مستنبط از آیات و احادیث و بیان افضلیت امیرالمؤمنین علی ابن ابیطالب، 10) مطاعن خلفای ثلاثه، 11) ذکر برخی از کلمات و خطب حضرت امیر که دال است بر بطلان خلافت خلفای ثلاثه، 12) قلع ماده شبهه اهل خلاف از اجماع و غیره در این اصول اندراج یافته و دلایل و براهین قاطعه بر امامت بلاواسطه امیر المؤمنین علی بن ابی طالب و بطلان امامت خلفای ثلاثه؛ خاتمه: در بیان مجملی از معاد. در اصل‌ها عنوان‌های: «ارشاد، تکمیل، تبصره، فیض، هدایة، تنویر، لمعه، تذکره، تلویح» نیز به کار رفته است. آغاز: بسمله. الحمدلله فاطر السماوات و الارض و جاعل الملائكة ... اما بعد چنین گوید کمترین محتاج رحمت ایزد بی نیاز ابن کمال الدین حسین علی رضا ... که چون در عنفوان شباب حسب الاقتضای قهرمان نافذ الحکم تقدیر سفر هندوستان روی نمود و در آوان توقف در آن حدود ... انجام: و قدرتش اصل همه قدرتهاست تصرف در مخلوقات خود از تغییر و تبدیل و ایجاد و ابقا و افنا و غیر اینها چرا مستبعد باشد انما امره اذا اراد شيئا ان يقول له ... الحمدلله الذی وفقنا لتتمیم هذا التألیف و يسرلنا الفراغ من الاتمام فی یوم الثلثا سابع عشر شهور ربیع الثانی سنة سبع و ستین من الهجرة النبوية. چاپ: تهران، 1263ق، سنگی؛ بمبئی، 1306ق. [الذریعة 167/9 و 201/12؛ نسخه‌های منزوی 958/2؛ فرهنگ سخنوران ص 110؛ فهرستواره منزوی، ج9، ص348-349؛ دنا، ج6، ص158]