سفرنامه میر فتاح تبریزی

● سفرنامه میر فتاح تبریزی = شبنامه = چهار فصل = سیاحتنامه = سفرنامه آجودان باشی / سفرنامه / فارسی safar-nāme-ye mīr fattāh-e tabrīzī = šab-nāme = čahār fasl = sīyāht-nāme = safar-nāme-ye ājūdān-bāšī گرمرودی، عبدالفتاح بن نجفعلی، ق13 قمری garmrūdī, ‘abd-ol-fattāh ebn-e najaf‘alī (- 19c) از عبدالفتاح تبریزی گرمرودی منشی و نایب سفارت نظام الدوله صاحب اختیار حسین خان مقدم مراغه‌ای آجودان باشی تبریزی (- 1282) که از طرف دولت در 5-1253 به فرنگستان رفته بود و منشی او همان گرمرودی این سفرنامه را در یک «مقدمه» و چهار «فصل» نگاشته و نام آن «چهار فصل» نیز هست: مقدمه در بیان اوضاع منازل عرض راه از تبریز الی سرحدات مملکت روم؛ فصل 1. بیان وقایع و اوضاع ممالک عثمانی مشتمل بر سه «باب»: 1) بیان اوضاع منازل عرض راه از سرحد دولت علیه ایران تا اسکله شهر طرابوزان، 2) بیان اوضاع قرادنکیز، 3) بیان اوضاع دارالخلافه اسلامبول؛ فصل 2. بیان اوضاع آق نیکز و دولت روم ایلی و دولت روما و بعضی از جزایر واقعه در میان بحر مزبور و دولت نمسا و غیره و بر پنج «باب»: 1) بیان اوضاع بعضی از ولایات واقعه در میان بحر و اوضاع دولت روم ایلی، 2) بیان اوضاع دولت روما، 3) بیان اوضاع ترنسیه و بعضی از ممالک دولت نمسا تا دارالسلطنه وینه، 4) بیان اوضاع شهر وینه و وقایع اتفاقیه، 5) بیان اوضاع دول واقعه در عرض راه تا سرحد دولت فرانسه؛ فصل 3. بیان اوضاع دولت فرانسه؛ فصل 4. بیان اوضاع ولایت انگریز؛ خاتمه در کیفیت اوضاع ولایات ربع مسکون و حقیقت احوال کل عالم ترجمه و تلخیص مسیو جبرئیل عیسوی ترجمان اول سفارت ایران از زبان فرانسه. چاپ: به چاپ رسیده است.