سفرنامه مکه

● سفرنامه مکه / سفرنامه / فارسی safar-nāme-ye makke فراهانی، محمد علی، ق13 قمری farāhānī, mohammad ‘alī (- 19c) مؤلف در دیباچه نام خود را نیاورده ولی در پایان نسخه کاتب رقم کرده است: «الفقیر الحقیر المذنب غفرالله له محمد علی الحسینی فراهانی». چون بر روی کاغذی که در عطف کتاب چسبانده‌اند و کهنگی آن مقارن اصل نسخه است نوشته شده: «سفرنامه میرزا محمد علی حسینی فرهانی» معلوم می‌شود که کاتب از روی خط مؤلف نقل کرده است. مؤلف ساکن تبریز بوده و شب سه‌شنبه هیجدهم شعبان 1263 قمری از بغداد عازم حج شده و از راه دلی عباس، قره تپه و ... و توارق و کرکوک و آلتون کوپری، اربیل و کلک و موصل و دلیب و مزاحف و جزیرة العمر و دیرتپه و مسین و ماردین و شیخان و خانی و دیار بکر و سیورک و خارپوت و اورفه و راس العین و بیره جک و حلب و خان تومان و سلمی و معرة النعمان و خان شیخان و حما و حمص و ایکی قبولی و چشمه و امام زین العابدین و قطیفه و شام و مزیرب و تبوک و عین زرق و معان و مداین صالح و حدیبیه و حشمتی و مدینه و ... به مکه رفته و از راه شام و دومه و بنک و حما و حلب و اخضرین و سزار و بیره جک و آسمان و ... قره چوان و سیورک و قراباغچه و دیار بکر و قرطی و ... اویس قرن و خان و بدلیس و دلیکلی طاش و میدان و تاتوان دریاچه وان و اخلاط و ارین و عادل جواز و ارجیش و بیگری و محمودی و قشلان مقوری و برخملو و شروک و خوی و الماسرای و دیزج خلیل به تبریز برگشته و 26 جمادی الاول 1264ق وارد تبریز شده است.