آداب المتعلمین (ترجمه)

● آداب المتعلمین (ترجمه) /اصول فقه / فارسی ādāb-ol mote‘allemīn (t.) عبدالله بن محمد اکمل ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad akmal شیخ حسین بن محمد بن احمد بن ابراهیم بن عصفور بحرانی (م-1216) برادرزاده شیخ یوسف بحرانی و شیخ اجازه شیخ احسایی کتابی به نام «آداب المتعلمین» به عربی درباره لزوم تحصیل علم و یقین و عدم جواز اکتفاء به ظن و تخمین نگاشته. فردی به نام عبدالله بن محمد اکمل آن را به درخواست جمعی به فارسی ترجمه نمود. کتاب «آداب المتعلمین» بر یک مقدمه و دو فصل ترتیب یافته: مقدمه در بیان تحریر محل نزاع ما بین فریقین و بیان کیفیت شرایط استدلال به عنوان اجمال؛ فصل 1. در ذکر آیات قرانیه که دلالت واضحه دارند بر لزوم تحصیل علم و یقین به مراد خداوند رب العالمین و بر عدم جواز اکتفاء به ظن و تخمین در احکام دین مبین؛ فصل 2. در ذکر احادیث متواتره و غیرها که دلالت صریحه دارند بر لزوم تحصیل علم به مراد خدا و عدم جواز عمل به ظن در نفس احکام و لزوم ملازمه تقوی و احتیاط هنگام عدم حصول علم. آغاز: الحمدلله الذی رفع سماء العلوم و جعل لها ابر اجاوا جری فیها شمس الدرایة فجعلها سراجاً و هاجا ... اما بعد چنین گوید عبداقل عبدالله بن محمد الاکمل ... که چون جناب افضل الفضلاء ... حسین بن شیخ عصفور البحرانی ... در تحقیق مذهب اهل علم و اهل ظن رساله درسلک تحریر و رشته تقریر در آورده اند ... و جمعی از فارسی خوانان که از وصول بفیض مطالب آن مرحوم بودند از این بی بضاعت خواهش نمودند که آنرا بلغة فارسی ترجمه نمایم ... [ریحانه ج 1-142؛ اعلام الشیعه (کرام البررة): 427؛ فهرستواره منزوی 196/9]