اخلاق حسنی

● اخلاق حسنی = اخلاق قطبشاهی / اخلاق / فارسی axlāq-e hasanī = axlāq-e qotbšāhī بسطامی، علی بن طیفور، ق 11 قمری bastāmī, ‘alī ebn-e tayfor ( - 17c) اهدا به: ابوالحسن قطبشاه گلکنده (1083-1098ق) تاریخ تألیف: 1083ق مؤلف همان است که مجموعه‌ای از گفتارهای حکیمانه خواجه عبدالله و نصایح لقمان و افلاطون و زینة المتقین را گرد آورده (مشار -ف: 1392) و نیز اقتباس و تألیفی به نام «انوار التحقیق» از گفتارهای خواجه عبدالله انصاری دارد (فهرست مجلس 334: 2). این کتاب را در آغاز پادشاهی قطب‌شاه به تاریخ «ظل المعبود» (1083) تألیف و به نام او کرده و حال آنکه تاریخ پایان کتاب را «اخلاق قطبشاهی» (=1159) گذارده‌اند. رساله‌ای است در حکمت عملی، که بنا بر یادداشت آغاز نسخه: «بعد از اخلاق ناصری تألیف شده و فصول و ابواب این نسخه با نسخه اخلاق ناصری مطابقست». در 1 «مقدمه» و 3 «اصل» و هر کدام در چند «فصل» و 1 «خاتمه» نگاشته است: مقدمه در تعریف حکمت عملی و تقسیم آن؛ اصل 1. علم تهذیب اخلاق، 9 فصل؛ 2. علم تدبیر منزل، 7 فصل؛ 3. علم سیاست مدن، 7 فصل؛ خاتمه در وصایا و نصایح. آغاز: بسمله. ای از تو مکمل شود اخلاق جمیل ×× وی وصف جمیل تو بود ذکر جمیل ... بعد از قیام بوظایف محامد حکیم علی الاطلاق جلت بدایع حکمته و اقدام بشریف مدایح متمم مکارم اخلاق عمت شرایع ملته -نظم: قائل الخلق بالهدی ... که چون در این سال خجسته مآل سریر سلطنت و ... قطبشاهی ... بنابراین این عقد گرانمایه خاقانیرا به اخلاق حسنی موسوم گردانیده ... هدیه مقربان بارگاه ... ساخت ... انجام: از پیر عقل جستم تاریخ این رساله ×× گفت از سر تفکر و اندیشه کماهی / از قاف بینات ار ساقط کنی بیابی ×× تاریخ سال ختمش ز اخلاق قطبشاهی (1159) [فهرست مشار 1392؛ فهرستواره منزوی 295/6]