سفرنامه خیوق (خیوه) (ترجمه)

● سفرنامه خیوق (خیوه) (ترجمه) / سفرنامه / فارسی safar-nāme-ye xīvaq (xīva) (t.) اسپناقچی پاشازاده، محمد بن محمد شریف، ق14 قمری espenāqčī pāšāzāde, mohammad ebn-e mohammad šarīf (- 20c) اهداء به: ناصرالدین شاه تاریخ تألیف: 1303ق مستر ماگامان مخبر روزنامه نیویورک هرالد در سال 1872م به زمان حمله روس‌ها به خیوق (خیوه) از پطرز بورغ به آن ناحیه می‌رود و سفرنامه مفصلی در این باره می‌نگارد و از عملیات روسها شمه‌ای می‌آورد. به سال 1292ق این کتاب به‌وسیله احمد افندی افسر نیروی دریایی ترک از انگلیسی به ترکی ترجمه می‌شود و اسعد بیک نامی که از نجبای عثمانی بوده آن را تصحیح و منشیان روزنامه بصیرت پاره‌ای از مسائل جغرافیایی راجع به خوارزم را به آن اضافه می‌کنند و در 1293ق به چاپ می‌رسانند. سپس این متن ترکی به امر ناصرالدین شاه به فارسی ترجمه می‌شود.