شناسنامه کتابشناختی اثر
سرو و گل
sarv va gol
11
نسخه ثبتشده
قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/35826
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #35826
پدیدآور / مؤلف:
تسکین، یعقوب بن مسعود
تاریخ و سده تألیف:
1189 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 18، ص 121
تا 122
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
شعر
عناوین دیگر و همتراز:
فلکناز نامه
(falaknāz-nāme)
فلک ناز و خورشید آفرین
(falaknāz va xoršīdāfarīn)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مثنوی است عاشقانه در بحر هزج مسدس مقصور به وزن خسرو و شیرین نظامی؛ حکایت با ازدواج خورشید آفرین و گل، فلک ناز و سرو ادامه و سرانجام به مرگ عاشقانه آنها منتهی میگردد. نمونهای از منظومه را که در آن به نام منظومه «سرو و گل» و تخلص شاعر «تسکین» تصریح دارد: «کتاب سرو با گل آن تمام است ×× که در هر داستان ساقی و جام است / تمامش را چه من کردم شماره ×× هزار و پانصد آمد هفت پاره / چه تسکین یافت از غم جان مسکین ×× ازین دفتر تخلص گشت «تسکین» / عرب زاده من از شهر قطیفم ×× بغربت مانده زار نحیفم / هر آن شخصی که سرو گل بخواند ×× دعا از صدق بر مسکین رساند». نیز در آن آمده: «چو تسکین یافت از غم جان مسکین ×× درین دفتر تخلص گشت مسکین / عرب زاده من از شهر قطیفم ×× بغربت مانده و زار و نحیفم / ولی چون بودم از اولاد یعقوب ×× ز یعقوبم بعالم گشته منسوب / پدر از عبری و مادر قطیفی ×× بدوشم کرد غم بار نحیفی / اگر خواهی که تاریخش بدانی ×× بگویم آشکارا تا بدانی / گذشت از هجرت پیغمبر و آل ×× هزار و یکصد و هشتاد و نه سال».
آغاز اثر
« بنام آنکه کرد ایجاد عالم ×× برای آدم و اولاد آدم / گلی از گلشن رحمت عیان کرد ×× بابراهیم آتش گلستان کرد / بنام آنکه عالم را ضیا داد ×× مه و خورشید را نور و جلا داد / منور ساخت خورشید جهانرا ×× مدور کرد چرخ و آسمان را ... »
سوابق و چاپهای اثر
شیراز، 1348ق؛ چاپخانه گودرزی، 1356ق؛ تهران، 1329ش.، چاپ سنگی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 313/16
متن فنخا
● سرو و گل = فلکناز نامه = فلک ناز و خورشید آفرین / شعر / فارسی
sarv va gol = falaknāz-nāme = falaknāz va xoršīdāfarīn
تسکین، یعقوب بن مسعود، ق12 قمری
taskīn, ya‘qūb ebn-e mas‘ūd (- 18c)
تاریخ تألیف: 1189ق
مثنوی است عاشقانه در بحر هزج مسدس مقصور به وزن خسرو و شیرین نظامی؛ حکایت با ازدواج خورشید آفرین و گل، فلک ناز و سرو ادامه و سرانجام به مرگ عاشقانه آنها منتهی میگردد. نمونهای از منظومه را که در آن به نام منظومه «سرو و گل» و تخلص شاعر «تسکین» تصریح دارد: «کتاب سرو با گل آن تمام است ×× که در هر داستان ساقی و جام است / تمامش را چه من کردم شماره ×× هزار و پانصد آمد هفت پاره / چه تسکین یافت از غم جان مسکین ×× ازین دفتر تخلص گشت «تسکین» / عرب زاده من از شهر قطیفم ×× بغربت مانده زار نحیفم / هر آن شخصی که سرو گل بخواند ×× دعا از صدق بر مسکین رساند». نیز در آن آمده: «چو تسکین یافت از غم جان مسکین ×× درین دفتر تخلص گشت مسکین / عرب زاده من از شهر قطیفم ×× بغربت مانده و زار و نحیفم / ولی چون بودم از اولاد یعقوب ×× ز یعقوبم بعالم گشته منسوب / پدر از عبری و مادر قطیفی ×× بدوشم کرد غم بار نحیفی / اگر خواهی که تاریخش بدانی ×× بگویم آشکارا تا بدانی / گذشت از هجرت پیغمبر و آل ×× هزار و یکصد و هشتاد و نه سال».
آغاز: بنام آنکه کرد ایجاد عالم ×× برای آدم و اولاد آدم / گلی از گلشن رحمت عیان کرد ×× بابراهیم آتش گلستان کرد / بنام آنکه عالم را ضیا داد ×× مه و خورشید را نور و جلا داد / منور ساخت خورشید جهانرا ×× مدور کرد چرخ و آسمان را ...
چاپ: شیراز، 1348ق؛ چاپخانه گودرزی، 1356ق؛ تهران، 1329ش.، چاپ سنگی
[الذریعة 313/16]
نسخههای خطی این اثر
11 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
5178 و 1338-ف | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 130 | شناسنامه ← |
| 2 |
دائرة المعارف
تهران
|
1856 | بیکاتب | قرن 11-12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 3 |
بیات، عبدالحسین
اراک
|
35 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مفتاح
تهران
|
801 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
7032 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 260 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
13407 | محمد برای برادرش نصرالله | قرن 13 | نستعلیق | 139 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
15561 | یحیی بن ملا امیر خان سلطانی | 29 رجب 1212ق | نستعلیق | 300 | شناسنامه ← |
| 8 |
امام عصر
شیراز
|
169 | علی اکبر حاجی آبادی | 1287ق | نستعلیق، شکسته | 217 | شناسنامه ← |
| 9 |
مسجد اعظم
قم
|
404/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 154 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
7779 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 276 | شناسنامه ← |
| 11 |
ملی
تبریز
|
3054 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 134 | شناسنامه ← |