سر المکتوم (ترجمه)

● سر المکتوم (ترجمه) / هیئت / فارسی serr-ol-maktūm (t.) وابسته به: السر المكتوم فی مخاطبة النجوم؛ فخر رازی، محمد بن عمر (544-606ق) متن از مولانا محمد فخرالدین رازی، که برخی به امام فخرالدین رازی، محمد بن عمر (- 606ق) نسبت داده‌اند. در اختربینی و طلسم‌ها. نسخه عربی آن چاپ شده است. نسخه دست‌نویس آن در کتابخانه دایرة المعارف ش 851 در 1 «مقدمه» و 4 «مقاله» و هر مقاله در بخش‌های کوچکتر «فصل» یا «باب» است. چند ترجمه فارسی از آن در دست هست (نک: مشترک 280/1) یکی از آنها به روزگار سلطان شمس الدین ایلتتمش (607-1210/633-1235م) به دستور پسرش فیروزشاه رکن الدین که بعدها یکی سال 633-634ق بر تخت شاهی نشست. در دیباچه و انجامه نسخه در دست نام آن سلطان و پسرش نیامده است، و نیز نام مترجم را ندارد. و نام نگارنده متن «سلطان الائمة ... امام المذهبين ... فخرالملة و الدين الرازی» آمده است و در میانه (ص 103) از وی به «مولانا فخرالملة والدين علامة العالم و العلما» یاد می‌کند. با سربندهای «مقاله» و هر یک به بخش‌های کوچک‌تر: مقاله یکم در بیان آنچه چاره نیست از دانستن آن، در چند فصل. فصل اول در دلایل تاثیرات کواکب، سپس فصل (بی شماره) در بیان آنکه چرا فلک را بر دوازده برج قسمت کرده اند، فصل در بیان آنکه به هر یک از این برج‌ها چه اضافت کرده‌اند. آغاز: حمد بی حد و ثنای بی عد، مر واجب الوجودی راست که وجود جمله موجودات ممکن از فیض جود بی علت اوست و شکر و سپاس مبدعی را که امتزاج روح لطیف با جسم کثیف ... اما بعد، این انتخابی ست از ترجمه کتابی که مولانا الاعظم ... الرازی (رح) تصنیف فرموده اند و آن را سرالمکتوم ... [الذریعه 170/12 «سر مکتوم فی مخاطبة النجوم» که آن را از محمد فخرالدین می‌دانند و نه «فخر رازی»؛ فهرستواره منزوی 2965/4 «سرالمکتوم» چند ترجمه؛ حاجی خلیفه، 987/2: که آن را از «فخر رازی» دانسته و نیز نام شخص سومی را برده؛ مشترک 280/1 «ترجمه سرمکتوم؛ کنز مختوم» چند ترجمه فارسی آن؛ غزالی نامه، 235 «السر المكتوم فی اسرار النجوم؛ اسرار النجوم» که از «فخر رازی» دانسته است]