الاخلاق

● الاخلاق = الحکمة العملیة = اخلاق العضدیة = لب اللباب / اخلاق / عربی al-axlāq = ḥikmat-ul ‘amalīya = axlāq-ul ‘aḍudīya = lub-ul lubāb عضدالدین ایجی، عبدالرحمن بن احمد، 700؟ - 756 قمری ‘azod-od-dīn-e ījī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1301 - 1356) اهدا به: شاه ابو اسحاق رساله‌ای مختصر است در حکمت عملی که در چهار مقالت نگاشته شده: 1. نظریات؛ 2. حفظ و اکتساب؛ 3. سیاست منزل؛ 4. سیاست مدن. در «الذریعة» با عنوان «الاخلاق» آمده و به برخی اصحاب نسبت داده شده، در «کشف الظنون» یک مورد با عنوان «اخلاق عضد الدین ایجی» و در جایی دیگر با عنوان «رسالة فی الحکمة العملیة» تألیف عضد الدین ایجی آمده است. بر این رساله شروحی نیز نگاشته شده است. آغاز: 1: الحمد الله علی نواله ... و بعد فهذه رسالة فی الحکمة العملیة باقسامها من الخلقیة و المنزلیة و المدینة. 2: الحمد لله علی جسیم نعمائه ... و بعد فهذه مختصر فی علم الاخلاق رتبتها علی اربع مقالات الاولی فی النظری منه، الخلق ملکه یصدر عنها الافعال النفسانیة بسهولة. انجام: و لزوم العادات من التعادی و التهانی و العبادات و اظهار الفرح لفرحهم و الغم لغمهم بحيث لا يخرج الى حد النفاق و الحمد لمستحق الحمد ... و صل و سلم على اشرف انبيائك و اکمل اولیائک. [ذیل کشف الظنون 67/1؛ الذریعة 371/1 و 282/13؛ مکتبة امیر المومنین 68/1] شرح و حواشی: 1- شرح الاخلاق العضدیة؛ کرمانی، محمد بن یوسف (717-786) 2- شرح الاخلاق العضدیة؛ طاش کبری زاده، احمد بن مصطفی (968-901) 3- الاخلاق العضدیة (ترجمه)؛ ناشناس 4- شرح الاخلاق العضدیة؛ مفید، اسماعیل 5- شرح رسالة الاخلاق؛ عضدی گیلانی، عبدالله بن محمد