اختيار معرفة الرجال

● اختيار معرفة الرجال = رجال كشى = اختيار الرجال / رجال / عربی ixtīyār-u ma‘rifat-ir-rijāl = rejāl-e kašī = ixtīyār-ur-rijāl شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069) تاریخ تألیف: 456ق؛ محل تألیف: نجف پنج کتاب رجالی است که شناخت راویان حدیث شیعه بر آن استوار است و همه گزارش زندگی راویان حدیث شیعه را از این پنج کتاب گرفته‌اند که نام‌هایشان چنین است: 1. رجال نجاشی (-450ق)، ابوالعباس احمد پسر علی پسر احمد فرماندار اهواز. پایه این کتاب بر کتاب‌شناسی می‌باشد و در آن زندگانی راویانی را گزارش می‌دهد که تالیفی داشته اند و کمتر به راویان دیگر پرداخته است 2. فهرست شیخ طوسی (-460ق)، پایه این کتاب نیز بر کتاب‌شناسی است 3. رجال طوسی، از شیخ طوسی. در این کتاب نام یاران همزمان هر یک از امامان دوازده گانه به‌ترتیب امامان یاد شده است، ولی از تالیف آنان نام نبرده است. 4. رجال کشی (اختیار الرجال) 5. «الضعفاء» از ابن غضائری احمد پسر حسین پسر عبیدالله (قرن 5ق) کتاب حاضر رجال شیخ کشی است که شیخ طوسی آن را محرر و مهذب داشته است. شیخ بزرگوار ابوعمر و محمد بن عمر بن عبدالعزیز کشی (از شیوخ متقدم امامیه در نیمه اول قرن چهارم، شاگرد عیاشی و استاد شیخ ابو قولویه و معاصر شیخ کلینی) دارای کتابی است در رجال موسوم به «معرفة الناقلین عن الائمة الصادقین» جامع مدح و ذم روات فریقین. چون نسخه‌های آن کتاب مختلف و مغلوط بود شیخ طوسی زوائد آن را حذف و بقیه را محرر و مهذب داشت و به نام «اختیار الرجال» نامید. نسخه اصلی کتاب رجال کشی از میان رفت و آنچه که در دست است همین «اختیار الرجال» شیخ طوسی است که مورد نظر علماء متأخرین واقع شده و آن را مرتب داشته‌اند. ظاهراً کتاب نجاشی در اختیار ابن حجر بوده است و از آن در کتاب «لسان المیزان» خویش استفاده فراوان کرده است. آغاز: بسمله حمدويه بن نصير الكشى قال حدثنا محمد بن الحسين بن ابی الخطاب عن محمد بن سنان عن حذیفه بن منصور عن ابی عبدالله علیه السلم قال اعرفوا منازل الرجال منا على قدر روایتهم عنا انجام: و كان دينه و مذهبه (فی ابی جریر القمی) محمد بن قولویه قال حدثنا سعد عن احمد ... (فى على بن جعفر بن العباس الخزاعي المروزی) قال محمد بن مسعود: علی بن جعفر بن العباس الخزاعي كان واقفياً چاپ: تحقیق سید مهدی رجائی، قم، مؤسسة آل البیت، همراه با حواشی میرداماد، 1404ق، دوجلد؛ با اهتمام علی محلاتی حائری، بمبئی، 1317ق، سربی و زیری، 392 ص؛ نجف اشرف، مؤسسة الاعلمی، با تعلیقات سید احمد حسینی، سربی وزیری، 527 ص؛ محقق حسن مصطفوی، ایران، دانشگاه مشهد، چاپ جدید، 616ص+343ص فهارس، 1389ق. [الذريعة 365/1 و 366؛ مصفی المقال ص 375؛ مكتبة اميرالمؤمنين 499/2] شرح و حواشی: 1- ترتيب رجال الكشى = ترتيب اختيار الرجال قهپائی، عناية الله بن علی (-11) 2- ترتيب اسانید رجال الکشی طباطبائی بروجردی، محمد حسین (1340-1253) 3- حاشیة رجال الکشی