اختیارات بدیعی

● اختیارات بدیعی / طب / فارسی extīyārāt-e badī‘ī زین العابدین عطار، علی بن حسین، 730؟-806قمری zayn-ol-‘ābedīn-e ‘attār, ‘alī ebn-e hoseyn (1330 - 1404) اهدا به: بانو شاهزاده بدیع الجمال تاریخ تألیف: 770ق مؤلف در سال 767ق کتابی در سه «مقاله» نوشته بوده به نام «مفتاح الخزائن» و در سال 770ق با تغییراتی در آن، کتاب «اختیارات بدیعی» را پدید آورده است و آن را به نام «ملکه تخت‌نشین» عصمة الدنیا و الدین بدیع الجمال که به قوی احتمالات همان خانزاده بدیع الجمال زن امیر مبارزالدین محمد و مادر سلطان ابوالمظفر بایزید (757-790) است تسمیه و توشیح نموده و آن را بر دو «مقاله» تنظیم نموده است: مقاله 1. در ادویه مفرده و اسامی [آنها] بلغت هر طایفه و ابدال و اصلاح و منفعت و مضرت آن به ترتیب حروف معجم؛ مقاله 2. در مرکبات مستعمل شامل 23 «باب»: المفرحات، المعاجین، الجوارشات، الاطریفلات، المربیات، الاشربة، اللعوقات، السفوفات، الحبوبات، الاقراص، الایارجات، التریاقات، المطبوخات و النقوعات، میاه الاصول، الحقن، الشیافات و الفرازج، الادویة العین من الاكحال و البرودات و الشیافات، الاطلیة و الضمادات و النطولات، الغراغر و المضمضات، الادهان و الخضابات، المراهم، خاتمة کتاب. آغاز: امداد حمد بی عد و اعداد سپاس بی قیاس مبدعی را که آثار ابداع او بر هر ورقی از اوراق و شجری ازاشجار سخت وضوح یافته است و هر ثمره‌ای از اثمار و زهری از ازهار انوار ایجاد او تافته است انجام: و لسان العصافیر یک و نیم جزو کوفته و بیخته به روغن گاو چرب نموده به انگبین بسرشند. الحمدلله اولاً و آخراً وظاهراً و باطناً و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین. چاپ: گانپور، 1305ق، سنگی، وزیری، 579ص؛ هند، 1296ق [دنا 1: 437-442 (182 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 465/1؛ الذریعة 368/1؛ مشارفارسی 190/1؛ کشف الظنون 34/1 و 304/1؛ کتاب‌شناسی نسخ خطی پزشکی ایران: 10 و 11؛ فهرست مشترک نسخه‌های خطی پاکستان و اسلام آباد 477/1؛ فهرستواره منزوی 3267/5؛ مکتبة امیرالمؤمنین 20/1] شرح و حواشی: 1- اصحاح الادویه = صحاح الادویه؛ انصاری، حسین بن علی (-9) 2- قرابادین جلالی = تکمیل اختیارات بدیعی؛ طبیب مرشدی، جلال بن امین (-11) 3- بدیعات اختیاری 4- بدیعیات اختیارات در حل مشکلات