اختیارات الایام

● اختیارات الایام = سعد و نحس / هیأت، علوم غریبه / فارسی ixtīyārāt-ul ayyām = sa‘d va nahs محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن، 1017 - 1090 قمری mohaqqeq-e sabzevārī, mohammad bāqer ebn-e mohammad mo'men (1609 - 1679) اهدا به: شاه سلیمان صفوی (1077-1105ق) در تحقیق ایام و روزهای مبارک و مسعود و منحوس از ایام شهور اسلامیه و فرس قدیم و رومیه و ترکیه و آنچه در این ابواب از احادیث شریفه ظاهر می‌شود، در یک «مقدمه» و سه «باب» و یک «خاتمه» و هر کدام دارای چند «فصل» و «مبحث»: مقدمه در بیان روز و شب و ماه و سال و اختلاف تواریخ امم به‌طور اجمال و مختصر؛ باب 1. بیان تاریخ هجری و شهور قمری و ذکر آنچه در باب ایام هفته وارد شده، دارای چهار «فصل»؛ باب 2. تفصیل احکام و اختیار روزهای ماه جهت کارها و سعادت و نحوست آن بحسب بعضی از احادیث، دارای دو «فصل»؛ باب 3. ایام فرس و ایام رومیه و ترکیه، دارای شش «فصل»؛ خاتمه در احکام بعضی اوضاع فلکیه که از بعضی از احادیث مفهوم می‌شود. در آن از ابوریحان بیرونی و «عقد جواهر الالفاظ باخبار مدینه الفسطاط» و ابوالفرج زنجانی و بعضی رسایل که بعضی افاضل اطبا در زمان نواب رضوان آشیان طهماسب الحسینی الصفوی در احوال نوروز نوشته ان، یاد شده است. آغاز: بسمله. حمد بی حد و قیاس و ثنای رفیع‌تر از اندازه و حواس سزاوار مبدعی است که چهره ما و مهر و بنای رفیع بنیان سپهر افروخته و افراخته مهر و عنایت او است ... اما بعد چون خاطر قدسی ... شاهنشاه ظل الله ... شاه سلیمان الحسینی الموسوی ... بنیل حقایق و ادراک دقایق ... مصروف و معطوف است امر اعل عز صدور و شرف ورود یافت که کمترین دعاگویا محمد باقر سبزواری رساله [ای] در تحقیق ایام و روزهای مبارک و مسعود و منحوس از ایام و شهور اسلامیه [که] از احادیث شریفه ظاهر می‌شود و از روایات منقوله از اصحاب عصمت و طهارت مفهوم و مستفاد میگردد مرتب دارد لاجرم امتثالا لامره الاعلی درین باب شروع نموده امور مذکوره بر سبیل ایجاز و اختصار ایراد می‌نماید ... و این رساله مرتب بر مقدمه و دو باب و خاتمه [است] مقدمه در بیان روز و شب و ماه و سال و اختلاف تواریخ امم ... باب اول در بیان تاریخ هجری و شهور قمری و ایام معینه که در شهور عربیه بحسب خوبی و بدی امتیاز دارند و ذکر بعضی از آنچه در باب ایام هفته وارد شده و در این باب چند فصل است ... (دو فصل دارد و میان برگ‌های 8 و 9 افتاده و باب دوم در نسخه نیست) مطلب سیوم در تسمیه روز نوروز ... و در این دو مقاله است مقاله اولی در سبب تسمیه روز نوروز ... مقاله ثانیه در احکام وقوع روز نوروز در ایام هفته ... خاتمه در بعضی احکام که از احادیث مستفاد می‌شود. انجام: چون پرتوی از اشعه التفات خاطر شاهنشاهی ظل اللهی متوجه ترتیب این رساله شد امید آنست که به نحوی باشد که در نظر اعلی ... مستحسن نماید و در نظر جمهور انام مقبول افتد امیدواری ... چنانست که سایه معدلت پیرایه پادشاه ... بر مفارق ایام مخلد و مستدام بوده همیشه آفتاب سپهر دانش بر اطراف شرق و غرب این جهان تافته بر اوج بروج عظمت طالع و لامع باد بمحمد و آله الامجاد حسبی الله و کفی بالله شهیدا [فهرستواره منزوی 2777/4]