زوائد الفوائد

● زوائد الفوائد / دعا / عربی zawā’id-ul fawā’id ابن طاووس، علی بن علی، 647 - 711 قمری ebn-e tāvūs, ‘alī ebn-e ‘alī (1250 - 1312) در دعا و نیایش‌های گوناگون. علی بن موسی و احمد بن موسی دو برادر بوده‌اند، احمد بن موسی فرزندی به نام عبدالکریم بن طاوس دارد و علی بن موسی دو فرزند به نام محمد بن علی و علی بن علی دارد و این آخرین نگارنده «زوائد» است و سید «کشف المحجة» را به نام محمد نوشته و نباید ایشان را با فرزندان عبدالکریم اشتباه کرد چه او نیز دو فرزند بنام محمد بن عبدالکریم و علی بن عبدالکریم بن طاوس داشته. صاحب روضات (در ص 361 و 396) می‌گوید: نگارنده «زوائد الفوائد» جمال الدین ابو القاسم علی بن علی بن موسی بن طاوس است که با پدر در نام و کنیت و لقب شریک بوده و از «حدیقه هلالیه» بهائی نیز این معنی را نقل کرده و بر مجلسی که در سرآغاز بحار درباره مدارک خود پس از نام «زوائد الفوائد» و نسبت آن به پسر ابن طاوس گوید: «نام او را ندانم و بیشتر آن کتاب از اقبال گرفته شده»، پرخاش نموده که چگونه مردی بدین بزرگواری را نشناخته. لیکن در حاشیه این صفحه از «بحار الانوار» در چاپ کمپانی، نسخه بدلی از نسخه‌های دیگر بحار آورده و آن چنین است: «المسمی باسم والده و المکنی بکنیته» و درباره اینکه مطالب این کتاب از اقبال باشد، باید گفت کتاب‌های دعا همه از دیگری گرفته شده و در این کتاب نیز جز در چند جا نقلی از ابن طاوس اول در میان نیست فقط در باب اعمال شعبان و ذیحجه و چند جای دیگر می‌گوید از تصنیف‌های پدرم نقل می‌کنم ...؛ عنوان باب و فصل‌های کتاب را در هم شده و نسخه کاملی از آن شناسایی نشده چنین بر می‌آید که این کتاب مشتمل بر چند باب و هر باب شامل چند فصل بوده است. (علینقی منزوی)