زندگینامه پیران

● زندگینامه پیران / تراجم / فارسی zendegī-nāme-ye pīrān از ناشناسی که نام خود را در دیباچه نیاورده است، جز آنکه زندگانیش از مطالب مندرج در رساله به دست می‌آید. از آن میان در زندگینامه میرزا محمدتقی بن میرزا کاظم کرمانی (مظفرعلیشاه متخلص به طریقتی، الذریعه 1061/9) و دیوان او به نام «مشتاقیه» (الذریعه 39/21) یاد می‌کند، و پس از ذکر در گذشتن ایشان در 1215ق می‌افزاید که سال رحلت او و ولادت فقیر مؤلف برابر است (گ116پ)، از سفر خود به همدان و نخستین دیدارش از مجذوب علیشاه کبودر آهنگی همدانی (د 1239ق/1824م) (الذریعه 964/9) یاد می‌کند. سپس می‌افزاید پس از مدتی که در سواحل عمان و بنادر فارس بودم، نامه خبر درگذشت ایشان در 1236ق (چنین است) به دست رسیده است و به این مناسبت بیتی از خود می‌آورد: «ما گدایان، نه گدای در هر سلطانیم ×× همه دانند که پیر همدان ما را بس» (گ115پ). گفتاری است کوتاه و نسخه ناتمام است، با سربندهای «پرتو». در هر پرتو زندگینامه یکی از بزرگان صوفیان قرن 12-13ق ایران را آورده است: 1. قطب الدین محمد نیریزی (د 1173ق/1760م) و کارهایش: فصل الخطاب، شمس الحکمه، انوار الولایه، نور الهدایه، قصیده عشقیه عربی؛ 2. عبدالرحیم دماوندی، و کارش رساله تحفه حسینیه، و چند تن از همروزگارانش؛ 3. حاج عبدالوهاب نایینی یزدی، حاج میرزا ابوالقاسم شیرازی؛ 4. حاج محمد جعفر قراگوزلو همدانی؛ 6. حاج محمد حسین شیخ زین الدین؛ 7. میرزا محمدتقی بن میرزا کاظم کرمانی؛ 8 آقا مهدی ملقب به معطر؛ 9. آقا محمدهـاشم شیرازی (ناتمام).