شناسنامه کتابشناختی اثر
اختیارات
extīyārāt
113
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/3467
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3467
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 387
تا 393
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
پیشگویی
عناوین دیگر و همتراز:
اختیارات الایام
(extīyārāt-ol-ayyām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده:
الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهیهای بسیاری از خوابگزاری، جهانشناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتابهای نجومی و گفتههای دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده میکنند.
ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال.
ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرستها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد.
ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رسالهای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخههایی را میآوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رسالهها هستند.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما »
سوابق و چاپهای اثر
اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بیناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 218/1
الذریعة 367/1
فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782
دنا، 1: 431-435
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اختیارات = اختیارات الایام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt = extīyārāt-ol-ayyām
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده:
الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهیهای بسیاری از خوابگزاری، جهانشناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتابهای نجومی و گفتههای دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده میکنند.
ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال.
ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرستها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد.
ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رسالهای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخههایی را میآوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رسالهها هستند.
آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما
چاپ: اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بیناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
[نسخههای منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1؛ فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782؛ دنا، 1: 431-435]
نسخههای خطی این اثر
113 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1722/3 | نورمحمد بن علی محمد نوری | 1235ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 62 |
رضوی
مشهد
|
29392 | بیکاتب | 1234ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 63 |
وزیری
یزد
|
3227/4 | محمد تقی بن محمد رضا یزدی | 1231ق | نسخ | 58 | شناسنامه ← |
| 64 |
گوهرشاد
مشهد
|
1413/2 | بیکاتب | جمعه 21 محرم 1221ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 65 |
ابوالبرکات، رضا
اصفهان
|
71 | بیکاتب | شنبه غره جمادی الاول 1210ق | نسخ | 136 | شناسنامه ← |
| 66 |
وزیری
یزد
|
3556/5 | محمد ابراهیم | در ذیحجه 1209ق | - | 3 | شناسنامه ← |
| 67 |
استادی، رضا
قم
|
نامعلوم /3 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 68 |
مرعشی
قم
|
14661/4 | بیکاتب | حدود قرن 13 | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 69 |
امام صادق
اردکان یزد
|
416/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 70 |
دانشگاه بوعلی
همدان
|
182/4 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 71 |
سپهسالار
تهران
|
5261 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 87 | شناسنامه ← |
| 72 |
مرکز احیاء
قم
|
3463/4 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 73 |
مجلس
تهران
|
15108/7 | بیکاتب | قرن13 | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 74 |
دانشگاه
تهران
|
2406/4 | بیکاتب | قرن 13 | - | 3 | شناسنامه ← |
| 75 |
برنا، قاسم
همدان
|
1 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 76 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
924 | محمد بن عبدالمناف حسینی | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 77 |
دائرة المعارف
تهران
|
91 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 46 | شناسنامه ← |
| 78 |
دانشگاه
تهران
|
6799/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 48 | شناسنامه ← |
| 79 |
مجلس
تهران
|
723/1-طباطبائی | بیکاتب | قرن 13، به خواهش خداوندگاری آخوند ملامحمد حسین ساکن بارفروش | نستعلیق | 99 | شناسنامه ← |
| 80 |
رضوی
مشهد
|
29459 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 81 |
رضوی
مشهد
|
19609 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 26 | شناسنامه ← |
| 82 |
مرتضوی
مشهد
|
بدون شماره | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 83 |
مرکز احیاء
قم
|
3623/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 84 |
مدرسه رضویه
قم
|
40/3 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 85 |
دانشگاه
تهران
|
3988 | بیکاتب | قرن 12 | شکسته نستعلیق | 49 | شناسنامه ← |
| 86 |
ملک
تهران
|
5800/1 | بیکاتب | قرن 12 | - | 14 | شناسنامه ← |
| 87 |
ملک
تهران
|
6053/53 | بیکاتب | قرن 12 | شکسته نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 88 |
میبدی
مشهد
|
226/4 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 89 |
گوهرشاد
مشهد
|
2034 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 120 | شناسنامه ← |
| 90 |
رضوی
مشهد
|
27736 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |