نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اختیارات

extīyārāt
113 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/3467
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3467
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 2، ص 387 تا 393
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: پیشگویی
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اختیارات الایام (extīyārāt-ol-ayyām)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده: الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهی‌های بسیاری از خوابگزاری، جهان‌شناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتاب‌های نجومی و گفته‌های دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده می‌کنند. ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال. ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرست‌ها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد. ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رساله‌ای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخه‌هایی را می‌آوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رساله‌ها هستند.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما »
سوابق و چاپ‌های اثر
اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بی‌ناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 218/1 الذریعة 367/1 فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782 دنا، 1: 431-435

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● اختیارات = اختیارات الایام / پیشگویی / فارسی extīyārāt = extīyārāt-ol-ayyām مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده: الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهی‌های بسیاری از خوابگزاری، جهان‌شناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتاب‌های نجومی و گفته‌های دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده می‌کنند. ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال. ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرست‌ها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد. ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رساله‌ای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخه‌هایی را می‌آوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رساله‌ها هستند. آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما چاپ: اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بی‌ناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه [نسخه‌های منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1؛ فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782؛ دنا، 1: 431-435]

نسخه‌های خطی این اثر

113 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مرکز احیاء
قم
3623/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 21 شناسنامه ←
32
مرتضوی
مشهد
بدون شماره بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
33
رضوی
مشهد
19609 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 26 شناسنامه ←
34
رضوی
مشهد
29459 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
723/1-طباطبائی بی‌کاتب قرن 13، به خواهش خداوندگاری آخوند ملامحمد حسین ساکن بارفروش نستعلیق 99 شناسنامه ←
36
دانشگاه
تهران
6799/2 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 48 شناسنامه ←
37
دائرة المعارف
تهران
91 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 46 شناسنامه ←
38
علامه طباطبائی
شیراز
924 محمد بن عبدالمناف حسینی قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
39
برنا، قاسم
همدان
1 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
40
دانشگاه
تهران
2406/4 بی‌کاتب قرن 13 - 3 شناسنامه ←
41
مجلس
تهران
15108/7 بی‌کاتب قرن13 نسخ 8 شناسنامه ←
42
مرکز احیاء
قم
3463/4 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 13 شناسنامه ←
43
سپهسالار
تهران
5261 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 87 شناسنامه ←
44
دانشگاه بوعلی
همدان
182/4 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 15 شناسنامه ←
45
امام صادق
اردکان یزد
416/3 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 3 شناسنامه ←
46
مرعشی
قم
14661/4 بی‌کاتب حدود قرن 13 نسخ 8 شناسنامه ←
47
استادی، رضا
قم
نامعلوم /3 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 15 شناسنامه ←
48
وزیری
یزد
3556/5 محمد ابراهیم در ذیحجه 1209ق - 3 شناسنامه ←
49
ابوالبرکات، رضا
اصفهان
71 بی‌کاتب شنبه غره جمادی الاول 1210ق نسخ 136 شناسنامه ←
50
گوهرشاد
مشهد
1413/2 بی‌کاتب جمعه 21 محرم 1221ق نسخ - شناسنامه ←
51
وزیری
یزد
3227/4 محمد تقی بن محمد رضا یزدی 1231ق نسخ 58 شناسنامه ←
52
رضوی
مشهد
29392 بی‌کاتب 1234ق نسخ - شناسنامه ←
53
علامه طباطبائی
شیراز
1722/3 نورمحمد بن علی محمد نوری 1235ق نستعلیق - شناسنامه ←
54
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
326/2ش ملا اسماعیل بن ملا حاجی بابای اردوباری 1236ق نسخ - شناسنامه ←
55
رضوی
مشهد
19310 بی‌کاتب 19 ذیحجه 1239ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
56
مجلس
تهران
8803/8 بی‌کاتب 18 محرم 1240ق، برای آخوند ملا محمد نستعلیق، نسخ 14 شناسنامه ←
57
وزیری
یزد
1407/1 حسین پسر نعمت الله 14 صفر 1240ق نستعلیق 60 شناسنامه ←
58
مفتاح
تهران
462 محمود بن ابی الحسن یزدی موسوی شوال 1241ق نسخ - شناسنامه ←
59
مدرسه غرب
همدان
4573 نصرالله 28 رمضان 1248ق، برای آقا لطف علی نستعلیق - شناسنامه ←
60
مرعشی
قم
9185/2 رضا علی بن معصوم ولوکلائی 1253ق نستعلیق 40 شناسنامه ←