زرندیه

● زرندیه / شعر، داستان / فارسی zarandeyya موفق السلطان، ق14 قمری movaffaq-os-soltān (- 20c) تاریخ تألیف: 1303ق متنی است انتقادی به نثر و نظم که نثر آن توضیح یک رویداد تاریخی و نظم آن گزارشی طنزآلود است که به شیوه «موش و گربه» عبید زاکانی ساخته شده است. رویداد مربوط به سال‌های رئیس الوزرائی رضا خان است که مستشاران خارجی نظارت بر مالیه ایران دارند و در آن زمان کشت خشخاش در زرند کرمان رواج داشته و دولت بر تولید آن نظارت می‌کرده است. ضابطان دولتی در جریان نظارت، سهمی برای دولت و سهم‌هایی برای خود بر می‌داشتند. اخبار آن به پیشکار حکومت در کرمان می‌رسد و وی به دفعات ناظری اعزام می‌کند که خود ناظر هم شریک دزدان می‌شود. در بیشتر منابع نام مؤلف نیامده و از متن نیز نمی‌توان چیزی یافت ولی احتمال داده شده که سراینده و مؤلف آن موفق السلطان باشد. آغاز: رساله‌ای است موسوم به زرندیه که در تشریح عملیات مامورین ضبط تریاک زرند که یکی از بلوکات ایالت کرمان است به طرز موش و گربه ساخته شده در سال سیچقان ئیل 1303 شمسی که آقایان مستشاران خارجه زمامدار مالیه ایران بودند و یکی از آقایان مرکزی پیشکار و رئیس ایالت کرمان بود ... آغاز منظومه: از شهور سنین محرم بود ×× که صمد با دو فوج غازانا / آمد و وارد زرند بشد ×× با سپاهی چو ابن سعدانا انجام: شعرهایم زنند طعنه و طنز ×× به هگو هم عبید زاکانا / از نزاکت اگر نبودی دور ×× شکوه ها کردمی فراوانا چاپ: میراث اسلامی ایران، دفتر هفتم، به کوشش رسول جعفریان، 1377ش، به صورت ناشناس چاپ شده است که ظاهراً نسخه‌اش ناقص بوده است. [دنا 1236/5؛ نسخه‌های منزوی 2854/4]