زبدة المعارف

● زبدة المعارف / کلام و اعتقادات / فارسی zobdat-ol maʻāref گرجی، لاچین بن عبدالله، - 1079 قمری gorjī, lāčīn ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1669) اهدا به: شاه عباس دوم (1052-1077ق) رساله‌ای در اصول اعتقادات بر مبنای مذهب شیعه دریک «مقدمه» و سی «مطلب» و یک «خاتمه»: مقدمه در بیان معانی الفاظی است که در علم کلام مستعمل می‌شوند؛ مطلب 1. بیان اثبات موجودی که وجود از عین ذات اوست؛ 2. بیان آن که صانع عالم قادر است؛ 3. بیان علم الهی؛ 4. بدان که خدای تبارک و تعالی عالم به جمیع معلومات است؛ 5. باید دانست که حق سبحانه و تعالی حی است؛ 6. بدان که صانع عالم جل جلاله سمیع و بصیر است؛ 7. بدان که واجب الوجود متکلم است؛ 8. بیان آن که صانع عالم جل جلاله مرید و کاره است؛ 9. بیان ذات مقدس؛ 10. بیان نفی و سلب صفات زایده؛ 11. بیان صفات سلبیه؛ 12. بیان آن که خدای تعالی متحد به غیر نمی‌شود؛ 13. بیان نفی شریک از واجب تعالی؛ 14. بیان نفی رؤیت بصری از ذات مقدس واجب تعالی؛ 15. بیان انتفای الم و لذت از ذات مقدس؛ 16. بیان انتفای ضد و ند از حق سبحانه تعالی؛ 17. بیان کیفیت افعال خدای تعالی؛ 18. بیان عباد؛ 19. بیان حسن و قبح افعال؛ 20. بیان عدل خدای تبارک و تعالی؛ 21. بیان تکلیف و احوالی که متعلق است به او؛ 22. بیان نبوت است؛ 23. بیان فوایدی که مترتب می‌شود بر بعثت انبیا؛ 24. اثبات امامت؛ 25. طریق معرفت امام؛ 26. تعیین امام بعد از رسول خدای تبارک و تعالی؛ 27. بیان امامت یازده امام بعد از علی بن ابی طالب؛ 28. اثبات معاد؛ 29. بیان حقیقت توبه است بر عاصی؛ 30. معنای ایمان؛ خاتمه در بیان امر به معروف و نهی از منکر. در مورد مؤلف این کتاب اختلاف وجود دارد. افندی در ریاض العلماء (415/4) این کتاب را جزء تألیفات مولی لاچین بن عبدالله گرجی اصفهانی (-1079ق) ذکر کرده ولی در پایان گفته که «فلاحظ اذ لعلها من مؤلفات سمیه». شیخ آقا بزرگ نیز همین مطلب را به نقل از ریاض آورده است. در آن از علامه حلی و دانشنامه ملا محمد امین استرابادی یاد شده است. آغاز: حمد معتکفان فلک اعلا و ساکنان ربع مسکون غبرا مخصوص ذات مقدسیست که بوجوب وجود ذاتی انجام: و معنی منکر قبیح و حرام است و حاصل کلام درین مقام آنست ... بر واجب و منع او از قبح واجب است برمکلف [دنا 1228/5؛ نسخه‌های منزوی 953/2 که مؤلف را ملا عابد لاچین بن عبدالله گرجی اصفهانی ذکر کرده و 336/9؛ الذریعه 32/12-33]