اختلاف ليلة القدر

● اختلاف ليلة القدر / کلام و اعتقادات / عربی ixtilāf-u laylat-ul qadr خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین، - 1173 قمری xājū'ī, mohammad esmā'īl ebn-e hoseyn ( - 1760) تاریخ تألیف: شب 2 ربیع الاول 1163ق رساله در باره تعیین لیلة القدر است و با توجه به این که در سراسر کره زمین در زمانی واحد، هلال رؤیت نمی شود و شروع ماه مبارک رمضان در یک زمان نیست، این سؤال مطرح می‌شود که شب قدر چگونه تعیین می‌شود و رؤیت هلال در چه نقطه ای ملاک تعیین شب قدر است و آیا ممکن است دو شب قدر باشد؟ همچنین در این که با اختلاف افق و این که شب و روز در مناطق مختلف شرق و غرب عالم با یکدیگر اختلاف دارند، شب قدر که ملائکه در آن فرود می‌آیند و اعمال بر امام عرضه می‌شود، مطابق کدام افق خواهد بود؟ در این رساله استدلال می‌شود بر این که مقدرات طبق افقی خواهد بود که امام در آن زندگی می‌کند. مؤلف در مجلسی ارتجالاً به این سؤال‌ها پاسخ داده و سپس با مراجعه به ادله همان پاسخ را صواب یافته و مشروحاً در این رساله در ضمن چند «فصل» مرتب ساخته است. عنوان کامل آن چنین است: «اختلاف ليلة القدر لسكان المساكن الشرقية والغربية» آغاز: الحمدلله الذى جعل ليلة من السنة خيراً من ألف شهر و الصلاة علی محمد و آله الذين تنزل الملائكة و الروح عليهم ليلة القدر باذن ربهم من كل امر ... و بعد فانی کنت ... محمد بن الحسين المشتهر باسماعيل المازندرانی ... فی دار ضيافة لنا فی صحبة جمع من الاصحاب. فسألنی خلال الصحبة و الاختلاط بعض الاحباب عن اختلاف ليلة القدر بالنسبة الى سكان المساكن الشرقية و الغربية انجام: فقیل لرسول الله من هذه الاربعة قال رجل مات مدمن الخمر و عاق لوالديه و قاطع رحم و مشاحن. قيل يا رسول الله و ما المشاحن؟ قال الصارم. چاپ: در مجموعه ثانیه از رسائل اعتقادیه مؤلف؛ ضمن مجموعه رؤیت هلال، جلد اول، به کوشش رضا مختاری و محسن صادقی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ سوم، 1388ش، ص 421- 433