شناسنامه کتابشناختی اثر
زبدة البيان فی براهين احکام القرآن
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān
212
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/34413
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34413
پدیدآور / مؤلف:
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
989 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 17، ص 583
تا 597
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
آیات الاحكام
(āyāt-ul-aḥkām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز اثر
« اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة »
انجام اثر
« ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
حاشية زبدة البيان
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13
مشار عربی 6
معجم سركيس 423/1
ريحانة الأدب 369/5
إيضاح المكنون 609/1 و 609/2
ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1
مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2
دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● زبدة البيان فی براهين احکام القرآن = آیات الاحكام / فقه، تفسیر / عربی
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān = āyāt-ul-aḥkām
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
تاریخ تألیف: 989ق
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز: اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة
انجام: ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل.
چاپ: تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
[الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13؛ مشار عربی 6؛ معجم سركيس 423/1؛ ريحانة الأدب 369/5؛ إيضاح المكنون 609/1 و 609/2؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2؛ دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
2- مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
3- حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
4- حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
5- حاشية زبدة البيان
نسخههای خطی این اثر
212 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
ملی
شیراز
|
3-ز/124 | محمد کریم بن صفی الله تنکابنی | 1113ق | نسخ | 287 | شناسنامه ← |
| 62 |
رضوی
مشهد
|
26851 | محمد شرف بن حاجی محمد عسکری طبسی | دوشنبه 27 محرم 1113ق | نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 63 |
مجلس
تهران
|
9254 | محمد علی بن عبدالله تنکابنی | 7 محرم 1113ق | نستعلیق، نسخ | 324 | شناسنامه ← |
| 64 |
نواب
مشهد
|
310/2 | محمد سمیع بن حاجی محمد مشهدی | دوشنبه 7 شعبان 1112ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 65 |
ملک
تهران
|
171 | عبدالله بن سلطان علی فهناجی | 1112ق | نسخ | 344 | شناسنامه ← |
| 66 |
رضوی
مشهد
|
16907 | ابوالحسن بن محمد حسین | محرم 1111ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 67 |
معصومیه
قم
|
709 | محمد علی بن ملابابا جان | جمادی الاول 1109ق | نسخ | 383 | شناسنامه ← |
| 68 |
مجلس
تهران
|
16183 | رفیع الدین محمد بن میر محمد صفی حسینی طبسی | 1109ق | نسخ | 510 | شناسنامه ← |
| 69 |
محمد هلال
آران کاشان
|
226 | ملا نیباد بن محمد | 15 شعبان 1108ق | نسخ | 309 | شناسنامه ← |
| 70 |
مرکز احیاء
قم
|
769 | محمد ابراهیم بن محمد هاشم حسینی | نوروز 16 شعبان 1107ق، به درخواست فرزند کاتب محمد هاشم | نستعلیق | 236 | شناسنامه ← |
| 71 |
حجتیه
قم
|
259 | بیکاتب | 1107ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 72 |
سپهسالار
تهران
|
2052 | حسن علی | 1107ق | نسخ | 250 | شناسنامه ← |
| 73 |
سپهسالار
تهران
|
2051 | سید محمد بن علی بن ثابت | 1107ق | نسخ | 291 | شناسنامه ← |
| 74 |
رضوی
مشهد
|
31710 | ابوالحسن بن میر یحیی بن محمد تقی حسینی | شعبان 1105ق | نسخ | 278 | شناسنامه ← |
| 75 |
شاهچراغ
شیراز
|
383 | محمد علی ابن میرزا علی سبزواری | 1105ق | نسخ | 188 | شناسنامه ← |
| 76 |
بنیاد فارسشناسی
شیراز
|
9 | ابن محمد صادق عبدالخالق | پنجشنبه 17 صفر 1103ق | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 77 |
دانشگاه
تهران
|
7656 | محمد مقیم بن ملک محمد خوانساری | 7 ذیحجه 1101ق | نسخ | 273 | شناسنامه ← |
| 78 |
ملی
شیراز
|
19-الف/185 | بیکاتب | 1101ق | نستعلیق | 225 | شناسنامه ← |
| 79 |
کاظمینی
یزد
|
318 | بیکاتب | اواسط رمضان 1101ق | نستعلیق | 208 | شناسنامه ← |
| 80 |
کاظمینی
یزد
|
144/2 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 81 |
رضوی
مشهد
|
36097 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 371 | شناسنامه ← |
| 82 |
رضوی
مشهد
|
32074 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 83 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
836 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 262 | شناسنامه ← |
| 84 |
دانشگاه
تهران
|
10673 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 320 | شناسنامه ← |
| 85 |
مرعشی
قم
|
2001 عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 86 |
ملی
تهران
|
3867 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 214 | شناسنامه ← |
| 87 |
ملی
تهران
|
309 | بیکاتب | اواخر قرن 12 | نسخ | 259 | شناسنامه ← |
| 88 |
گلپایگانی
قم
|
6285-31/165 | بیکاتب | قرن 12 | - | 370 | شناسنامه ← |
| 89 |
گلپایگانی
قم
|
4317-22/37 | علی بن محمد حسینی سلطان آبادی | 1208 | نسخ | 335 | شناسنامه ← |
| 90 |
سپهسالار
تهران
|
5132 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 253 | شناسنامه ← |