زاد المسافرین

● زاد المسافرین / فلسفه / فارسی zād-ol mosāferīn ناصر خسرو، 394 - 481 قمری nāser xosrow (1005 - 1089) اهدا به: المستنصر بالله فاطمی تاریخ تألیف: 453ق در حکمت و طبیعیات و حاکی از عقاید مذهبی اسمعیلیه است و به مزیت داشتن واژه‌های علمی فارسی ممتاز است. مشتمل بر بیست و هفت «قول» و چند «فصل»: 1. علم حاضران؛ 2. علم غایبان؛ 3. حواس ظاهر؛ 4. حواس باطن؛ 5. جسم و اقسام آن؛ 6. حرکت و انواع آن؛ 7. نفس؛ 8. هیولی؛ 9. مکان؛ 10. زمان؛ 11. ترکیب؛ 12. فاعل و منفعل؛ 13. حدوث عالم؛ 14. اثبات صانع؛ 15. صانع عالم جسم کیست؛ 16. بدع حق سبحانه و مبدع او؛ 17. قول و کتابت حق؛ 18. لذات و اثبات آن؛ 19. علت بودش عالم جسم؛ 20. اندر آنکه چرا خدای عالم را پیش از آنکه آفرید نیافرید؛ 21. چگونگی پیوستن نفس به جسم؛ 22. چرایی پیوستن نفس به جسم؛ 23. اثبات مخصص به دلالات مختص؛ 24. اندر بود و هست و باشد؛ 25. اندر آنکه مردم از کجا آمده و کجا همی‌شود؛ 26. رد مذهب تناسخ؛ 27. اثبات ثواب و عقاب. آغاز: بسمله سپاس مر خدای را که آفریدگار جواهر پنهان و پیدا است و دارنده مکان و زمان است ... انجام: طاعت خدای و رسول او به علم و عمل که بدین دو است مرد مرا رسیدن بنعمت ابدی و پرهیزیدن از عذاب سرمدی و الله اعلم بالصواب. چاپ: برلین، 1303ش؛ چند بار در تهران، از آن میان علی قویم، 1338ش، چاپ شده. [نسخه‌های منزوی 799/2؛ الذریعة 10/12؛ کتابشناسی حکیم ناصر خسرو قبادیانی؛ میر انصاری ص 73-75؛ مکتبة امیرالمؤمنین 386/1؛ دنا 1147/5 (16 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 164/6 و 334/9] شرح و حواشی: 1- کشف البراهین فی شرح زاد المسافرین؛ ابن ابی جمهور، محمد بن علی (838-906)