ریاض الابرار

● ریاض الابرار = كتاب تسعين / چند دانشی / فارسی rīyāz-ol-abrār = k.-e ts‘īn عقیلی رستمداری، حسین، ق 10 قمری ‘aqīlī rostemdārī, hoseyn (- 16c) اهدا به: شاه تهماسب (930-984ق) تاریخ تألیف: 979ق کتابی است چند دانشی، در یک «مقدمه» و دوازده «روضه» و یک «خاتمه»: مقدمه، در سه «حدیقه»؛ روضه 1. ملل و نحل، در شانزده «مقاله»: 1) معنی حدیث ستفرق امتی ...، 5) فرق بخاریه، جبریه، مشبهه، 10) ادعیه و احراز، 15) مقالات نصارا، 16) صابئیان؛ روضه 2. علم تاریخ، در سه «مقصد»؛ روضه 3. علم تفسیر و معانی بیان و دیگر علوم بلاغی؛ روضه 4. دیگر دانش‌های قرآنی و وابسته، در دوازده «رکن»: 1) کلمه توحید، 8) خط و اصول خط‌ها، رسم الخط‌ها، رنگ‌ها برای نوشتن، حل طلا؛ روضه 5. علم اخلاق، پزشکی، رؤیا، در سه «اصل»؛ روضه 6. حساب و تقویم، در هفت «شجره»؛ روضه 7. در دوازده «لایحه»: 1) جواهر ...، 12) صیدنه و خاتمه در فراسخ میان بلاد؛ روضه 8 در هفت «دوحه»: 1) لغز ...، 7) قرض الشعر؛ روضه 9. علوم غریبه، در ده «ثمره»؛ روضه 10. ریاضیات، مرایا و ستاره‌شناسی، در هشت «سطر»؛ روضه 11. مسایل دقیقه در سه «اصل»؛ روضه 12. فلسفه و کلام، در سه «حکمت»: 1) اثبات واجب و صفات ثبوتیه و سلبیه، 2) تحقیق در علم واجب و دفع اشکال وارده، 3) در بیان قدرت و اختیارات واجب الوجود؛ خاتمه در سه مقدمه و قطب و سه مقام، در اصطلاحات صوفیان، اثبات وحدت وجود، تحقیق در معنی عشق. (احمد منزوی) خود می‌گوید: این کتاب مسمی به «ریاض الابرار» در بیان جمیع علوم و خلاصه فنون به اجمال است. گویا نام دوم آن «کتاب التسعین» (برابر «جامع الستینی» رازی) باشد. در «شجره» 7 از «روضه» 6 در احکام رمل از رساله خود در «احکام رمل» که پیش از این از 25 کتاب گزیده بود یاد می‌کند و در «لایحه» 7 از «روضه» 7 در علم ارغنون می‌گوید: تفصیل «علم ارغنون» را با جمیع خصوصیات ادوار و ایقاعات مفصلاً در رساله‌ای علیحده نگاشته‌ام. جایی دیگر در «دوحه» 1 از «روضه» 8 در علم موسیقی، بار دیگر از رساله خود در علم «موسیقی» یاد می‌کند. آغاز: زینت مجموعه علوم ربانی و زیب دیباچه کتاب کامرانی حمد و ثنای وجب الادا. انجام: اکنون به معشوق خود شتافت. و الله اعلم [الذریعه 315/11؛ استوری 359/2؛ نسخه‌های منزوی 669؛ مجله ادبیات مشهد 4/7ص 992؛ موسیقی نامه ها ص157؛ فهرستواره منزوی 163/6 و 475/6 دنا 1087/5 (3 نسخه)]