الرؤية

● الرؤية = رسالة فی الرؤية = نفی الرؤية فی الآخرة = الرد على الاشاعرة فی الرؤية = مباحثة فی الرؤية / کلام و اعتقادات / عربی ar-ru'ya = r.-un fī-r ru'ya = nafy-ur ru'ya fī-l āxira = ar-radd-u 'ala-l ašā'ira fī-r ru'ya = mubāḥaṯat-un fī-r ru'ya وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118 - 1205 قمری vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707 - 1791) دیده شدن خدا به روز رستاخیز، یکی از مسلمات اعتقادی سلفیان بوده و به آیه مبارک «وجوه يومئذ ناضرة الى ربها ناظرة» (قرآن 75: 22-23) استدلال می‌نمودند. معتزلیان در دوره حکومتشان در سال‌های (198-232ق) مانند شیعیان این عقیده را کفر اعلام کردند و آن را یکی از مسائل باورپرسی قرار دادند. متوکل عباسی (232-247ق) نظر سلفیان مبنی بر اینکه خدا در بهشت دیده خواهد شد را احیا و تثبیت کرد و از منقولات مسلمه شمرد. اشعری ابوالحسن علی بن اسماعیل (260-324ق) برای کوبیده معتزلیان و شیعه، برای آن باور استدلال نمود. غزالی (450-505ق) که خود را اشعری می‌نامید، با تفسیر کردن سخن گذشتگان، رؤیت خدا را با چشم قلب به جای چشم سر اعلام کرد. سنیان پس از غزالی مرتباً اندیشه‌های قشری فیزیکی اشعری را کنار نهاده، راه روحانی غزالی را پی گرفتند و عقیدت غزالی را مذهب اشعری تصور می‌کردند. در این رساله نیز کشاکش صورتی جالب به خود گرفته است: بهبهانی افکار مادی اشعری قرن چهارم را به درستی رد می‌کند، و سنی مخاطب او که خود را اشعری می‌شمرد، افکار روحانی، متافیزیکی غزالی را به جای افکار مادی اشعری به رخ بهبهانی می‌کشد و منکر سخن بهبهانی می‌شود. (علینقی منزوی) به گفته وحید در این بحث مرحوم میرزا محمد علی واسطه بوده و او پاسخ‌های وحید را برای آن فاضل اشعری نقل می‌کرده و سخنان اشعری را نیز برای وحید؛ و این بحث‌ها به انقطاع فاضل مذکور منتهی شد. بهبهانی این بحث‌ها را به خواهش برخی از برادران در این رساله گزارش می‌کند. آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمين و صلى الله علی محمد و آله الطاهرين فيقول الاقل الاذل محمد باقر بن محمد اکمل هذه صوره المباحثة مع فاضل من الاشاعرة فی امر الرؤية و الواسطة بينی و بينه كان المرحوم الا ميرزا محمد على و عجز الفاضل عن الجواب و رجع عن القول بالروية ... انجام: من المباحث الكلامية فنسال الله الهداية و العصمة عن الغواية. [الذريعة 268/24 رقم 1384؛ ريحانة الادب 51/1؛ دنا 1081/5(23 نسخه)؛ مكتبة اميرالمؤمنين 391/4]