شناسنامه کتابشناختی اثر
روضة الشهداء
ravzat-oš-šohadā'
136
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/33856
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33856
پدیدآور / مؤلف:
کاشفی، حسین بن علی
تاریخ و سده تألیف:
908 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 17، ص 147
تا 157
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ معصومین
اهدا / به درخواست:
مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوعها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بودهاند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی میخواند، میگفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیهخوان بود نیز «روضهخوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است.
آغاز اثر
« بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... »
انجام اثر
« زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. »
سوابق و چاپهای اثر
کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپهای سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
خلاصه روضة الشهداء؛ زوارهای، علی بن حسن (-10)
سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10)
سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911)
حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976)
نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073)
حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم
روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی4473/6
الذریعة 249/11 و 294/11-295
کشف الظنون 926/1
فهرستواره منزوی 1661/3
دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)
متن فنخا
● روضة الشهداء / تاریخ معصومین / فارسی
ravzat-oš-šohadā'
کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری
kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī (- 1505)
اهدا به: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا
تاریخ تألیف: 908ق
در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوعها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بودهاند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی میخواند، میگفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیهخوان بود نیز «روضهخوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است.
آغاز: بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ...
انجام: زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی.
چاپ: کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپهای سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد
[نسخههای منزوی4473/6؛ الذریعة 249/11 و 294/11-295؛ کشف الظنون 926/1؛ فهرستواره منزوی 1661/3؛ دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- خلاصه روضة الشهداء؛ زوارهای، علی بن حسن (-10)
2- سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10)
3- سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911)
4- حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976)
5- نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073)
6- حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم
7- روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)
نسخههای خطی این اثر
136 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
الهیات
مشهد
|
225 | بیکاتب | قرن 9 | نستعلیق | 279 | شناسنامه ← |
| 2 |
مولوی
مشهد
|
225 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
3860 | بیکاتب | 917ق | نستعلیق | 315 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
9065 | بیکاتب | 3 صفر 918ق | نستعلیق | 237 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
3893 | عبدالسلام کاتب | 10 ذیقعده 939ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 6 |
غفاری، حسن علی
تهران
|
21 | بیکاتب | 949ق | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
12526 | محمد امین هروی | 20 ذیحجه 956ق | نستعلیق | 217 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملی
تهران
|
2200 | بیکاتب | 964ق | نستعلیق | 362 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
تهران
|
2533 | محمد بن زین الدین | 966ق | نستعلیق | 259 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
22559 | گلشنی کاشانی | ربیع الاول 967ق | نستعلیق | 236 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
11401 | بیکاتب | چهارشنبه 5 ربیع الثانی 970ق، کاتب بخش نونویس: موسوی خوانساری اصفهانی (برادر مؤلف کتاب روضات الجنات)، در رجب 1285ق | نستعلیق، نسخ | 273 | شناسنامه ← |
| 12 |
مسجد اعظم
قم
|
2380 | نورالدین بن محمد | محرم 971ق | - | 161 | شناسنامه ← |
| 13 |
مسجد اعظم
قم
|
2208/1 | بیکاتب | 15 ربیع الثانی 983ق | نستعلیق | 374 | شناسنامه ← |
| 14 |
فاضل
خوانسار
|
418 | علی بن محمد بن خضر بن محمد بروجردی | اواخر جمادی الثانی 986ق | نسخ | 394 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
17166 | بیکاتب | احتمالاً قرن 10 | نستعلیق | 398 | شناسنامه ← |
| 16 |
زنجانی (آیة الله)
قم
|
17 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
20741 | بیکاتب | قرن 10، کاتب نونویس مصطفی حسینی خوانساری، تاریخ کتابت 1358ق | نسخ | 355 | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
18250 | بیکاتب | احتمالاً قرن 10 | تحریری، بیکا | 926 | شناسنامه ← |
| 19 |
مفتاح
تهران
|
192 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
الهیات
مشهد
|
226 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 171 | شناسنامه ← |
| 21 |
گلپایگانی
قم
|
7874-53/84 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 90 | شناسنامه ← |
| 22 |
مولوی
مشهد
|
226 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 23 |
ملک
تهران
|
5895 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 266 | شناسنامه ← |
| 24 |
گلپایگانی
قم
|
4386-22/106 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 71 | شناسنامه ← |
| 25 |
ملک
تهران
|
3870 | میرکی پسر احمد شهرآبادی | پایان رمضان قرن 11 | نستعلیق | 283 | شناسنامه ← |
| 26 |
سپهسالار
تهران
|
423 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 373 | شناسنامه ← |
| 27 |
ملک
تهران
|
5895 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 266 | شناسنامه ← |
| 28 |
رضوی
مشهد
|
21299 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 375 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
10391 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 418 | شناسنامه ← |
| 30 |
رضوی
مشهد
|
27142 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 344 | شناسنامه ← |