نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

روضة الشهداء

ravzat-oš-šohadā'
136 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/33856
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33856
پدیدآور / مؤلف: کاشفی، حسین بن علی
تاریخ و سده تألیف: 908 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 147 تا 157
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تاریخ معصومین
اهدا / به درخواست: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است.
آغاز اثر
« بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... »
انجام اثر
« زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. »
سوابق و چاپ‌های اثر
کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی4473/6 الذریعة 249/11 و 294/11-295 کشف الظنون 926/1 فهرستواره منزوی 1661/3 دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● روضة الشهداء / تاریخ معصومین / فارسی ravzat-oš-šohadā' کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری kāšefī, hoseyn ebn-e ‘alī (- 1505) اهدا به: مرشد الدین عبدالله مشهور به سید میرزا تاریخ تألیف: 908ق در وقایع داستان کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام با مختصری از حالات حضرت پیامبر اکرم و زهرا و علی و حسن و حسین علیهم السلام، به نثری شیوا و دارای اشعاری مناسب موضوع‌ها، در ده «باب» و یک «خاتمه»: باب 1. ابتلای بعضی از انبیاء (ع)؛ 2. جفای قریش به حضرت رسول (ص) و شهادت حمزه و جعفر طیار (ع)؛ 3. وفات حضرت محمد (ص)؛ 4. حالات حضرت فاطمه از ولادت تا وفات؛ 5. اخبار حضرت علی (ع) از ولادت تا شهادت؛ 6. بیان فضایل امام حسن (ع) از ولادت تا شهادت؛ 7. مناقب امام حسین (ع) و بعضی احوال ولادت و حالات بعد از وفات برادرش؛ 8. شهادت مسلم بن عقیل و قتل بعضی از فرزندان او؛ 9. رسیدن امام حسین (ع) به کربلا و محاربه او با دشمنان و شهادت آن حضرت و اولاد و اقرباء و سایر شهداء؛ 10. وقایع بعد از جنگ کربلا و اهل بیت آن حضرت و عقوبات مخالفان که مباشر آن جنگ بوده‌اند؛ خاتمه در ذکر اولاد سبطین و سلسله نسب بعضی از ایشان. بعضی گویند که این کتاب نخستین کتاب است در باب ذکر مصیبت امام حسین (ع) و خاندان گرامیش که به زبان فارسی نگاشته شده است لذا هر کس که این کتاب را برای جمعی می‌خواند، می‌گفتند روضه خواند. رفته رفته به هر کس که مرثیه‌خوان بود نیز «روضه‌خوان» گفتند. لکن این نظر ضعیف است چون شهید را پیش از این کتابی به فارسی در مقتل بوده است و نیز ابی المفاخر رازی کتابی در این باب داشته است. چندین ترجمه اردو و ترکی آن گزارش شده است. آغاز: بسمله ای شربت درد تو دوای دل ما ×× آشوب بلای تو عطای دل ما / از نامه حمد تو شفای دل ما ×× وز نام حبیب تو صفای دل ما. حضرت صبور بی ملال و شکور بی زوال عمت عطیاته و طابت بلیاته در کتاب کریم و کلامک لازم التکریم خود زمره بلا رسیدگان میدان محبت و محنت چشیدگان معرکه مشقت را بدین خطاب دلنواز معزز و سرافراز ساخته ... انجام: زینه الله بعلو المراتب و شرفه بسمو المناقب در ظل ظلیل والد نبیل خود باعلی مراتب آباء عظام و اقصی مآرب اجداد کرام خود برساند. پر نور باد چشم پدر از چنین پسر ×× موفور باد قدر پسر از چنان پدر. آمین یا رب العالمین و الحمد لله الملک الحق المبین و الصلوة و السلام علی سیدنا محمد و آله اجمعین الطیبین الطاهرین و السلام علی من اتبع الهدی. چاپ: کتاب روضة الشهداء در لاهور و بمبئی و تهران مکرر چاپ شده است؛ این کتاب به غیر از چاپ‌های سنگی متعدد و به جز چاپ رمضانی در تهران، مهر ماه 1334، چاپخانه خاور و چاپ شعرانی (چاپهای مکرر کتابفروشی اسلامیه) چاپ جدیدی نیز دارد [نسخه‌های منزوی4473/6؛ الذریعة 249/11 و 294/11-295؛ کشف الظنون 926/1؛ فهرستواره منزوی 1661/3؛ دنا 1041/5-1045 (133 نسخه)] شرح و حواشی: 1- خلاصه روضة الشهداء؛ زواره‌ای، علی بن حسن (-10) 2- سیف النبوة = مشهد الشهداء؛ ندایی نیشابوری یزدی، حسین (-10) 3- سعادت نامه = ترجمه روضة الشهداء؛ حسن زاده، محیی الدین محمد (-911) 4- حديقة السعداء = ترجمه روضة الشهداء؛ فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان (913-976) 5- نوحة الاحزان و صيحة الاشجان؛ دهخوارقانی، محمد یوسف بن محمد بیگ (-1073) 6- حديقة السعداء (ترجمه)؛ نائینی، محمد مهدی بن میرزا عبدالرحیم 7- روضة الشهداء (منتخب) (2 عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

136 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
مجلس
تهران
9729 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 333 شناسنامه ←
92
الهیات
تهران
107 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 228 شناسنامه ←
93
امام صادق
قزوین
893 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 300 شناسنامه ←
94
عبدالعظیم
تهران
474 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 220 شناسنامه ←
95
دائرة المعارف
تهران
1785 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 37 شناسنامه ←
96
وزیری
یزد
678 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 356 شناسنامه ←
97
مرعشی
قم
3756 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 148 شناسنامه ←
98
شاهچراغ
شیراز
2460 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
99
رضوی
مشهد
17182 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 233 شناسنامه ←
100
مجلس
تهران
14816 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 215 شناسنامه ←
101
مجلس
تهران
8283 بی‌کاتب احتمالا ق 10 و 11 نسخ 312 شناسنامه ←
102
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
67 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 19 شناسنامه ←
103
ملی
تهران
15811 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 430 شناسنامه ←
104
رضوی
مشهد
25179 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 207 شناسنامه ←
105
رضوی
مشهد
25679 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 378 شناسنامه ←
106
رضوی
مشهد
22533 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 266 شناسنامه ←
107
رضوی
مشهد
27142 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 344 شناسنامه ←
108
رضوی
مشهد
10391 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 418 شناسنامه ←
109
رضوی
مشهد
21299 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 375 شناسنامه ←
110
ملک
تهران
5895 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 266 شناسنامه ←
111
سپهسالار
تهران
423 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 373 شناسنامه ←
112
ملک
تهران
3870 میرکی پسر احمد شهرآبادی پایان رمضان قرن 11 نستعلیق 283 شناسنامه ←
113
گلپایگانی
قم
4386-22/106 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 71 شناسنامه ←
114
ملک
تهران
5895 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 266 شناسنامه ←
115
مولوی
مشهد
226 نامشخص - - - شناسنامه ←
116
گلپایگانی
قم
7874-53/84 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 90 شناسنامه ←
117
الهیات
مشهد
226 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 171 شناسنامه ←
118
مفتاح
تهران
192 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
119
مجلس
تهران
18250 بی‌کاتب احتمالاً قرن 10 تحریری، بی‌کا 926 شناسنامه ←
120
رضوی
مشهد
20741 بی‌کاتب قرن 10، کاتب نونویس مصطفی حسینی خوانساری، تاریخ کتابت 1358ق نسخ 355 شناسنامه ←